Kiểm soát, ngăn ngừa tác hại của các loài ngoại lai

09:37, 29/08/2019

Bằng nhiều con đường, các loài ngoại lai xâm hại đã được đưa vào nước ta. Ban đầu, các loài ngoại lai thường được nhập về với mục đích nuôi phát triển kinh tế, nuôi làm cảnh nhưng cũng có thể là hành động có chủ ý. Do không lường trước được tác hại và thiếu kiểm soát nên nhiều loài ngoại lai xâm hại đang được người dân vô tư nuôi trồng đã gây ảnh hưởng, đe dọa tới hệ sinh thái bản địa, làm mất đa dạng sinh học. Các loài ngoại lai xâm hại lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển. Chúng có thể gây hại đến các loài bản địa thông qua cạnh tranh nguồn thức ăn hay ngăn cản khả năng gieo giống, tái sinh tự nhiên của các loài bản địa thậm chí làm suy thoái hoặc thay đổi, tiến tới tiêu diệt cả loài bản địa. 

Vớt bèo tây phòng, chống úng trên địa bàn thành phố Hưng Yên
Vớt bèo tây phòng, chống úng trên địa bàn thành phố Hưng Yên


Theo kết quả điều tra, Sở Tài nguyên và Môi trường đã phát hiện, lập danh mục 25 loài ngoại lai xâm hại và 15 loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại. Các loài được phát hiện nhiều nhất là: Bèo tây trên 97,4%; cá rô phi đen gần 95%; ốc bươu vàng gần 92%; cá trê phi trên 80%; ốc sên Châu Phi trên 79%;... Các loài ngoại lai xâm hại xuất hiện trên địa bàn tỉnh đã gây ra tác động xấu đến đa dạng sinh học, môi trường và kinh tế, nhất là ngành nông nghiệp.


Ốc bươu vàng là một trong những loài ngoại lai xâm hại phổ biến và nguy hại nhất. Ốc bươu vàng chính thức được phép nhập khẩu vào Việt Nam vào cuối thập niên 80 của thế kỷ trước để nuôi làm thực phẩm và xuất khẩu. Tuy nhiên, do sự kiểm soát không tốt của các cơ sở nuôi nên ốc bươu vàng đã thoát ra ngoài tự nhiên và sinh sôi nảy nở với tốc độ nhanh. Thức ăn của ốc bươu vàng là các loài thực vật còn non như rau xanh, lúa non. Ốc bươu vàng đã trở thành một trong những loại dịch hại phổ biến nhất trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Nói đến ốc bươu vàng giờ đây mọi người chỉ nghĩ đến loài dịch hại cho cây trồng chứ không ai nhớ đến mục đích đầu tiên mà ốc bươu vàng được đưa vào nước ta là nuôi làm thức ăn.


Một loài ngoại lai xâm hại khác là bèo tây hay còn có tên gọi khác là bèo Nhật Bản. Với đặc tính dễ sinh trưởng, phát triển nên bèo tây hiện đang trở thành mối nguy hại trong việc gây ách tắc dòng chảy, làm giảm khả năng tưới tiêu. Hàng năm, tỉnh phải dành kinh phí để thực hiện nạo vét các sông trục, trong đó đặc biệt là việc trục vớt bèo tây. Thế nhưng vấn nạn bèo tây hầu như vẫn không được cải thiện nhiều bởi vì chỉ sau một thời gian ngắn, bèo tây đã sinh sôi nảy nở bao phủ kín cả sông trục, mương, máng. Kể từ khi bèo tây xuất hiện và phát triển ngày càng rộng rãi thì nhiều loài thực vật bản địa như: Bèo tấm, bèo cái… ngày càng ít đi, thậm chí đã tuyệt chủng tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh. Đây chính là minh chứng cho việc bèo tây, một loài ngoại lai xâm hại đã khiến loài bản địa bị tiêu diệt, làm mất đa dạng sinh học, thay đổi hệ sinh thái mặt nước, ảnh hưởng tới các loài thủy sinh khác trong hệ sinh thái.


Những loài ngoại lai xâm hại hiện là mối đe dọa thứ hai đối với đa dạng sinh học trên trái đất, sau nguyên nhân nơi sinh sống bị hủy hoại. Chúng tác động tiêu cực đến hệ động, thực vật bản địa, gây hại môi trường và làm thiệt hại kinh tế địa phương. Sau vấn nạn bèo tây, ốc bươu vàng là nhiều loài ngoại lai xâm hại khác như: Rùa tai đỏ, tôm càng đỏ, ốc sên Châu Phi… Trước thực trạng đó, ngày 28.12.2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư 35/TT-BTNMT quy định tiêu chí và ban hành danh mục loài ngoại lai xâm hại. Theo đó, ngoại lai xâm hại có 19 loài, ngoại lai có nguy cơ xâm hại là 61 loài. Đồng chí Trần Đăng Anh, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết: “Các loài ngoại lai xâm hại và có nguy cơ xâm hại đang làm mất tính đa dạng sinh học. Từ đó làm giảm khả năng thích ứng của hệ sinh thái đối với các điều kiện tự nhiên khi có biến động. Điều này rất nguy hại trong điều kiện biến đổi khí hậu đang ngày càng có xu hướng gia tăng theo hướng có hại đối với hệ động, thực vật trên trái đất. Do vậy, giữ đa dạng sinh học chính là giữ môi trường sống bền vững cho chính con người trong tương lai nhằm ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu. Với việc ban hành Thông tư 35 và các quy định siết chặt trong vận chuyển, nuôi trồng các loài nhập khẩu sẽ làm giảm nguy cơ các loài ngoại lai sinh sống trong môi trường tự nhiên, trở thành loài ngoại lai xâm hại. 


Mai Nhung
 



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)