Ngày làm việc thứ 11, kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIV

Tăng cường phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; phòng, chống tham nhũng

 

Ðại biểu QH tỉnh Quảng Trị phát biểu ý kiến thảo luận tại hội trường. Ảnh: ÐỨC ANH
Ðại biểu QH tỉnh Quảng Trị phát biểu ý kiến thảo luận tại hội trường. Ảnh: ÐỨC ANH
Ngày 6-11, kỳ họp thứ tư, Quốc hội (QH) khóa XIV bước sang ngày làm việc thứ 11. Tại hội trường, sau khi nghe các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng ngừa, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; thi hành án và phòng, chống tham nhũng (PCTN) năm 2017; các báo cáo công tác năm 2017 của Viện trưởng Kiểm sát Nhân dân (KSND) tối cao, Chánh án Tòa án Nhân dân (TAND) tối cao; báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp của QH, các đại biểu QH thảo luận về các nội dung nêu trên.
Nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng
Thẩm tra về nội dung Báo cáo về công tác PCTN năm 2017 theo Ủy ban Tư pháp hiện nay việc thực thi pháp luật nói chung và pháp luật về PCTN nói riêng còn chưa nghiêm; ý thức, đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế; việc nhũng nhiễu, tiêu cực, đòi hối lộ trong quá trình giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp vẫn chưa được ngăn chặn, "một bộ phận cán bộ chính quyền còn hành động gây tai tiếng cho bộ máy do tham nhũng, lợi ích nhóm". Một số cán bộ, công chức còn có dấu hiệu tiếp tay, "bảo kê" cho doanh nghiệp. Nếu như trước đây, tình trạng "lợi ích nhóm", sân sau mới chỉ là nghi ngờ của dư luận cử tri, nhưng qua một số vụ án lớn được xét xử gần đây, qua kết quả kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra T.Ư Ðảng cho thấy những nghi ngờ của dư luận cử tri là có căn cứ.
Nhiều đại biểu cho rằng tình hình tham nhũng thời gian qua còn nghiêm trọng, phức tạp, tinh vi. Ðồng thời, kiến nghị các biện pháp đồng bộ, mạnh mẽ hơn nữa để PCTN trong cải cách hành chính; thực hiện công khai minh bạch hoạt động và trách nhiệm giải trình; kê khai tài sản, thu nhập; thu hồi tài sản tham nhũng; hoàn thiện pháp luật; tăng cường năng lực các cơ quan chuyên trách PCTN... Công tác đấu tranh PCTN còn yếu; có biểu hiện cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu cơ quan, đơn vị bao che cho đối tượng tham nhũng; các vụ việc tham nhũng chủ yếu do người dân và báo chí phát hiện, phản ánh. Một số vụ việc tham nhũng được chuyển từ hình sự sang xử phạt hành chính. Các vụ án tham nhũng đưa ra xét xử thời gian còn kéo dài, việc thu hồi tài sản từ các vụ án tham nhũng còn hạn chế gây mất niềm tin trong nhân dân.
Ðại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Ðịnh) nêu, cơ quan tố tụng chưa thật sự quyết liệt, chưa kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn để tránh tẩu tán tài sản tham nhũng. Theo đại biểu Nguyễn Văn Hiển (Lâm Ðồng), việc thu hồi tài sản là vấn đề trọng tâm trong chủ trương, mục tiêu chính trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, tuy nhiên, báo cáo của Chính phủ gần như chưa phản ánh đầy đủ vấn đề này...
Ðại biểu Nguyễn Mai Bộ (An Giang) cho rằng, thời gian qua, có tình trạng chạy chức, chạy quyền trong các cơ quan nhà nước. Do vậy, đề nghị Chính phủ và QH cần sửa đổi, bổ sung vào Luật Công chức, trong đó việc bổ nhiệm công chức cần phải được luật hóa…
Xác định rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân
Trình bày Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng ngừa, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; thi hành án và PCTN, Thượng tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Công an cho biết: Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân với vai trò nòng cốt là lực lượng công an nhân dân, hoạt động của các loại tội phạm đã được kiềm chế, kéo giảm đáng kể. Qua điều tra cho thấy, các đối tượng phạm tội triệt để lợi dụng công nghệ cao đẩy mạnh nhiều hoạt động phá hoại về tư tưởng, tuyên truyền, xuyên tạc, móc nối, hướng dẫn chỉ đạo các hoạt động chống Ðảng, Nhà nước, kích động gây rối an ninh trật tự, âm mưu tiến hành các hoạt động khủng bố, phá hoại. Hoạt động tiến công mạng diễn ra nghiêm trọng, tình trạng lộ, lọt bí mật nhà nước gia tăng cả về số lượng và tính chất tội phạm... Báo cáo thẩm tra về báo cáo của các cơ quan tư pháp năm 2017, Ủy ban Tư pháp của QH nhận thấy, năm 2017, Chính phủ, TAND tối cao, Viện KSND tối cao đã nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội. Các báo cáo đã phản ánh khá đầy đủ kết quả đạt được, những hạn chế, vướng mắc trên các mặt công tác và đề ra giải pháp khắc phục. Tuy nhiên, Ủy ban Tư pháp cho rằng: Những vi phạm pháp luật và tội phạm nổi cộm trong thời gian qua không chỉ mới xuất hiện trong năm 2017 mà đã kéo dài nhiều năm và đang tiếp tục gia tăng với tính chất ngày càng nghiêm trọng, cho thấy hiệu quả công tác phòng ngừa còn nhiều hạn chế. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là việc buông lỏng quản lý, còn nể nang, né tránh, chưa xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu, người được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý để xảy ra vi phạm, thậm chí có cả trường hợp "bảo kê" cho vi phạm...
Cho ý kiến cụ thể về các nội dung báo cáo, hai đại biểu: Hoàng Văn Hùng (Thái Nguyên), Nguyễn Ðức Thắng (Quảng Trị) và nhiều đại biểu khác bày tỏ lo lắng về tình trạng phá rừng vi phạm quy định về bảo vệ rừng. Ðại biểu Hoàng Văn Hùng đặt câu hỏi: Như vậy phải chăng có sự tiếp tay bao che, trách nhiệm quản lý nhà nước? Các đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, quy rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân để có hình thức xử lý.
Tránh oan sai, "hình sự hóa" quan hệ hành chính, dân sự
Theo Báo cáo, trong công tác của ngành kiểm sát, tiến độ, chất lượng giải quyết một số vụ án chưa đáp ứng yêu cầu. Ðáng lưu ý còn bị can bị oan trong giai đoạn điều tra, truy tố. Tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các vụ án kinh tế, chức vụ, tham nhũng tăng. Số vụ án Viện KSND thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, sau đó phân công cho Viện KSND địa phương thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm bị tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung vẫn chiếm tỷ lệ cao, trong đó phần lớn là các vụ án kinh tế, chức vụ, tham nhũng. Về công tác của ngành tòa án, Ủy ban Tư pháp cho rằng, chất lượng công tác xét xử vụ án hình sự còn có những hạn chế. Một số vụ án dư luận cử tri hết sức quan tâm nhưng bản án của tòa án chưa nhận được sự đồng tình cao trong việc xác định tội danh, có trường hợp bị tòa án cấp phúc thẩm hủy vì sai tội danh...
Ðại biểu Trần Hồng Hà (Vĩnh Phúc) và một số đại biểu nêu, công tác tòa án trong năm 2016 vẫn còn một số bất cập như tỷ lệ giải quyết án hành chính chưa cao. Công tác hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật ở một số lĩnh vực chậm, vẫn còn có các vụ án để quá hạn giải quyết do lỗi chủ quan, chưa khắc phục triệt để việc án tuyên không rõ ràng, gây khó khăn cho công tác thi hành án. Tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm còn thấp, vẫn còn có một số thẩm phán, cán bộ, công chức có hành vi vi phạm, bị xử lý kỷ luật, thậm chí bị khởi tố, truy tố trước pháp luật. Ðề nghị TAND tối cao khẩn trương chấn chỉnh, khắc phục tình trạng chấp hành pháp luật không nghiêm, "nhờn luật" và kiến nghị Chính phủ sớm có biện pháp khắc phục tình trạng này.
Khi đã nhận thấy oan sai rồi thì dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật để cầu thị, sửa chữa, không bảo thủ, cố chấp để tình trạng "ngâm án", "treo án", kéo dài sự khổ đau cho người dân vô tội, làm tăng thêm hậu quả pháp lý và trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sau này...
Ðại biểu Hoàng Ðức Thắng (Quảng Trị)
Ðề nghị cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo, quản lý của cơ quan, địa phương, đơn vị để xảy ra vụ việc tham nhũng, cũng như trong phối hợp xử lý các vụ việc tham nhũng.
Ðại biểu Trương Phi Hùng (Long An)
Thời gian gần đây, chính quyền ở cơ sở, nhất là cấp xã xuất hiện một số dòng họ làm quan, trong đó có xã một nửa biên chế trong chính quyền xã là anh em, con cháu, họ hàng cán bộ lãnh đạo xã. Thực tế nêu trên đã gây ra tình trạng cục bộ, bè phái, mất dân chủ; lợi dụng người quen, họ hàng để thao túng trong chính sách cán bộ, để trục lợi, tham nhũng vặt…, gây bức xúc trong dư luận nhân dân.
 
Theo Báo Nhân dân
 
;