Đồng chí Nguyễn Văn Linh - người thực hành đạo đức Hồ Chí Minh

“Nói đi đôi với làm”

14:55, 27/04/2019

1. Đánh giá tổng quát những cống hiến lớn lao của đồng chí Nguyễn Văn Linh đối với Đảng và dân tộc ta, trong Lời điếu do Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đọc tại Lễ truy điệu ngày 29.4.1998, đã ghi nhận: “Đồng chí Nguyễn Văn Linh - người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đảng viên cộng sản rất mực kiên cường, trung thành, tận tụy, suốt đời chiến đấu vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân, một người lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng, nhân dân và quân đội ta”1. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả tập trung phân tích, làm rõ một trong những cống hiến của đồng chí Nguyễn Văn Linh - người suốt đời trung thành với lý tưởng và thực hành đạo đức Hồ Chí Minh “Nói đi đôi với làm”.


2. Nguyễn Văn Linh xuất thân trong một gia đình yêu nước, quê gốc ở xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên - một tỉnh thuần nông thuộc đồng bằng Bắc bộ, nhưng cuộc đời hoạt động cách mạng đồng chí lại có nhiều năm gắn bó với chiến trường Nam bộ và “gần như suốt đời hoạt động cách mạng là người chỉ huy ở trận tuyến”2. Không có cơ may dự lớp huấn luyện chính trị của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức như nhiều cán bộ tiền bối cách mạng khác, nhưng khi 14 tuổi (1929), Nguyễn Văn Linh đã tham gia Học sinh đoàn do Hội Việt Nam cách mạng thanh niên lãnh đạo. Tinh thần yêu nước sâu sắc của một thanh niên tuổi học đường cùng với đường lối chính trị đúng đắn của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã trở thành động lực để Nguyễn Văn Linh bước vào con đường đấu tranh cách mạng.


Cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Văn Linh vô cùng gian khổ, phong phú và rất vẻ vang. Đồng chí đã hai lần bị kẻ thù tù đày tại Côn Đảo - địa ngục trần gian. Trong đó, lần đầu bị kẻ thù kết án và đày đi Côn Đảo khi anh mới 15 tuổi. Thời gian 10 năm giam cầm tại Côn Đảo đã không làm nao núng chí khí chiến đấu của người chiến sỹ cách mạng - người cộng sản Nguyễn Văn Linh.


Sau khi từ nhà tù Côn Đảo trở về lần thứ hai, Nguyễn Văn Linh tiếp tục được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng và giao nhiều trọng trách mới. Về phần mình, tuy chưa được trực tiếp gặp lãnh tụ Hồ Chí Minh, nhưng Nguyễn Văn Linh vẫn một lòng vững tin vào người thầy Hồ Chí Minh; không quản gian khổ, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ của Đảng phân công, chiến đấu hết mình vì nền độc lập và thống nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh sáng lập và làm Chủ tịch.


Trong những ngày gian lao của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Văn Linh được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo Thành ủy, Đặc khu ủy Sài Gòn - Gia Định, Xứ ủy Nam bộ, Trung ương Cục miền Nam…


Sau này, trong nhiều bài viết về Hồ Chí Minh với cách mạng Việt Nam, đặc biệt là bài: Mãi mãi đi theo con đường Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn3, đồng chí Nguyễn Văn Linh đều khẳng định tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh luôn luôn là lý tưởng và động lực hoạt động và chiến đấu trọn đời, dẫu có lúc chính bản thân mình phải trải qua “những khúc quanh lịch sử”. Ngay trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Văn Linh vẫn vững tin vào Đảng, vào đồng chí, vào tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, vẫn không ngừng sáng tạo cách mạng. Đối với Đảng và toàn dân tộc, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã yêu cầu cần quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực và “Chúng ta cần ra sức học tập tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời của Người”4.


Nguyễn Văn Linh thực sự trở thành một trong những học trò xuất sắc, tấm gương suốt đời học tập và thực hành đạo đức Hồ Chí Minh.


3. Trên nhiều cương vị lãnh đạo: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, Ủy viên Bộ Chính trị và Ban Bí thư khóa IV, V và Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (từ Đại hội VI tháng 12.1986 đến Đại hội VII tháng 6.1991) và đến cuối đời là Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nguyễn Văn Linh luôn trung thành với lý tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Và vì vậy, Nguyễn Văn Linh có nhiều quan điểm chính trị cũng như biện pháp sáng tạo cách mạng trong việc triển khai đường lối, chủ trương của Đảng trong cuộc sống. Điều này thể hiện rõ ở thời kỳ khó khăn của cách mạng nước ta - thời kỳ tiền đổi mới và những năm đầu tiên thời kỳ đổi mới.


Thật vậy, trước thềm đổi mới, cơ chế tập trung quan liêu bao cấp đã bất lực trước cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội. Đời sống của đại bộ phận dân chúng gặp khó khăn. Kinh tế nhà nước không phát triển được. Năng suất các ngành nghề giảm. Sản xuất không đủ ăn. Nhiều sự thật tiêu cực bị bưng bít, che giấu… Sự thật ấy đã làm cho một số cán bộ, đảng viên tỏ ra lo lắng, hoài nghi và lặng lẽ bớt giờ làm nhà nước để thu vén việc nhà “chân ngoài dài hơn chân trong!”. Tình trạng nói dối cũng nảy sinh từ thực tế ấy. Khi ấy, Tổng Bí thư Trường Chinh và đồng chí Nguyễn Văn Linh - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, nhiều năm là Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ đạo thực hiện tìm hiểu thực tế “khảo sát” một số địa phương, lắng nghe ý kiến từ cơ sở. Đó là một trong những cơ sở để hình thành nhận xét quan trọng: “Chúng ta đang ở trong tình trạng nói dối phổ biến”5. Ít lâu nay, nhiều báo cáo sai lầm, không đúng thực tế. Người ta tự ru mình, tự đánh lừa mình, nhắm mắt trước tình hình đi đến chỗ lừa dối nhau, quay lưng lại với sự thật, không muốn bàn chuyện thực tế. Chính đó là điểm tựa quan trọng để Tổng Bí thư Trường - Chinh, đồng chí Nguyễn Văn Linh cùng với Đảng ta hình thành luận điểm mở đường cho đường lối đổi mới ở Việt Nam là: “Phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”6.


Tháng 12.1986, đồng chí Nguyễn Văn Linh được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được Ban Chấp hành Trung ương bầu làm Tổng Bí thư Đảng. Có thể nói, “đây là Đại hội kế thừa và quyết tâm đổi mới” và Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh là Tổng Bí thư đầu tiên lãnh đạo công cuộc đổi mới.


Trong bối cảnh hệ thống xã hội chủ nghĩa đang lâm vào khủng hoảng tan rã, người bạn lớn Liên Xô cắt viện trợ và đang tiến hành “cải tổ”, còn Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh “cải cách mở cửa”, nếu đi theo đường cũ hoặc chần chừ, con đường phát triển cách mạng Việt Nam sẽ đi vào ngõ cụt.


Thắng lợi to lớn của Đại hội VI của Đảng là đã đề ra đường lối đổi mới, đáp ứng đòi hỏi khách quan và bức thiết của tình hình cách mạng Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy, đề ra đường lối cách mạng đúng đắn đã là việc làm đầy khó khăn, nhưng tìm ra phương thức triển khai phù hợp, vận hành thành công trong thực tế còn khó khăn hơn nhiều.


Đảm nhận cương vị Tổng Bí thư trong bối cảnh đầy rẫy khó khăn nêu trên, đồng chí Nguyễn Văn Linh đã xác định công tác trọng tâm trước mắt của đổi mới là: Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Để hoàn thành nhiệm vụ này, Đảng phải đổi mới toàn diện: Đổi mới tư duy, tổ chức, đội ngũ cán bộ, phong cách lãnh đạo. Dựa trên nền tảng tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh, kết hợp với thực tiễn Việt Nam thời kỳ đổi mới, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh chỉ rõ: “Để tiến hành công cuộc đổi mới ở bất kỳ lĩnh vực nào của đời sống xã hội, cần phải chuẩn bị trước về cơ sở lý luận. Sự khám phá về lý luận phải là tiền đề và điều kiện cơ bản làm cơ sở cho sự đổi mới trong hoạt động thực tiễn”7. Vì vậy, trước hết cần đổi mới tư duy lý luận, tư duy kinh tế… Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa đức và tài, phẩm chất và năng lực trong công tác cán bộ, Nguyễn Văn Linh đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ giữa đổi mới tư duy, đổi mới công tác cán bộ với đổi mới phong cách lãnh đạo và lề lối làm việc là không thể tách rời. Đồng chí nhiều lần nhấn mạnh: Phong cách của người cán bộ, đảng viên thời đổi mới là: “Phải gắn liền lời nói với việc làm, có nhiệt tình cách mạng cao… dám nhìn thẳng vào sự thật, công khai hoạt động, đi sâu, đi sát thực tiễn, biết giải quyết mọi công việc trên cơ sở phát huy quyền làm chủ và tính chủ động của nhân dân lao động”8. Đây rõ ràng là sự vận dụng và phát triển sáng tạo quan điểm của Hồ Chí Minh trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, khi Người giáo dục và rèn luyện cán bộ, đảng viên trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Bản thân đồng chí là tấm gương sáng trong việc thực hành phong cách của người cán bộ, đảng viên thời đổi mới - có thể nói khát quát là: “Nói đi đôi với làm”.


Đây là biểu hiện cụ thể trong đời sống hàng ngày của mối quan hệ biện chứng: Lý thuyết và thực hành, lý luận và thực tiễn. Mối quan hệ này được diễn đạt chỉ vẻn vẹn trong 5 từ. Nhưng để hiểu và thực hiện nó là công việc không hề đơn giản. Bởi lẽ, một là, tính khái quát cao nên khi vận dụng đòi hỏi sự sáng tạo trong thực tiễn; hai là, khi thực hành yêu cầu mọi người phải thực sự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, phải có đức hy sinh (địa vị, quyền lợi, có khi cả tính mạng) và phải làm gương mọi nơi, mọi lúc. Nói cách khác, để thực hành phong cách, đạo đức cách mạng “Nói đi đôi với làm” không chỉ cần nhận thức đúng mà còn phải quyết tâm rèn luyện và nêu gương. Đó là tiêu chuẩn, phẩm chất không thể thiếu của người cách mạng, người cộng sản Việt Nam.


Mặc dù bận nhiều công việc quốc sự, nhưng Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh vẫn dành thời gian đi cơ sở, đến thăm công nhân hầm lò, công nông trường, quân khu, đơn vị bộ đội, gia đình cách mạng, thương binh, liệt sỹ, tù chính trị Côn Đảo và nhiều địa phương trong cả nước. Mục đích các chuyến đi không chỉ là nắm bắt tình hình, để nêu giải pháp và hoạch định đường lối sát hợp mà còn là sự tri ân, nghĩa tình, nhằm phát huy hơn nữa sức mạnh ý Đảng, lòng dân. Đó cũng là một nhân tố để đổi mới thắng lợi.


Trên thực tế, từ sau Đại hội VI của Đảng, trong xã hội hiện tượng nói dối để tâng bốc “thành tích” vẫn tồn tại, những hiện tượng tiêu cực khác như đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả không thuyên giảm. Song hành với đó là tình trạng cán bộ tham ô lãng phí, thoái hóa, biến chất, cửa quyền xuất hiện ngày càng nhiều trong bộ máy công quyền. Hậu quả là bất bình đẳng xã hội tăng lên, lòng tin trong dân chúng và trong một bộ phận cán bộ, đảng viên giảm xuống. Trong xã hội xuất hiện hiện tượng nói không đi đôi với làm, thậm chí nói một đằng làm một nẻo, nghiêm trọng hơn là việc làm hoàn toàn trái ngược với lời nói. Điều này trái với đạo đức Hồ Chí Minh, đi ngược với lý tưởng và đạo đức người cộng sản.


Là người lãnh đạo và chịu trách nhiệm cao nhất trước Đảng và dân tộc, quán triệt sâu sắc tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh, trước tình hình trên, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã đề xuất với Trung ương Đảng ra Nghị quyết về cuộc vận động làm trong sạch Đảng và bộ máy nhà nước, lành mạnh hóa các quan hệ xã hội. Qua đó, nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, thực hành trên thực tế phương châm “Nói đi đôi với làm”, đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực trong đời sống xã hội. Bản thân đồng chí tuy rất bận rộn, vẫn tranh thủ viết bài cho chuyên mục “Những việc cần làm ngay”, ký bút danh N.V.L, in nhiều số trên báo Nhân Dân. Các bài đều ngắn, nội dung xoay quanh những hiện tượng tiêu cực và khơi dậy tinh thần chống tiêu cực của các tầng lớp xã hội để đổi mới thắng lợi.


Trong bài đăng ngày 10.7.1987, tác giả N.V.L trình bày quan điểm: “Chúng ta chống tiêu cực, chống thói quan liêu, vô trách nhiệm hoàn toàn không phải để nâng cao hay hạ thấp uy tín của vài cá nhân nào đó (như cách hiểu lắt léo của một số người) mà vì một mục tiêu tốt đẹp hơn nhiều: Lập lại trật tự, công bằng xã hội, xóa hết những vết cản nặng nề trên con đường phát triển kinh tế của đất nước. Đó cũng là yêu cầu khẩn thiết của toàn Đảng, toàn dân”. Còn khá nhiều nội dung trong tổng số 27 bài của tác giả N.V.L đề cập đến nhiều khía cạnh của cuộc đấu tranh chống quan liêu, tiêu cực - một nhiệm vụ cấp bách và quan trọng của thời cuộc. Có bài đã lên án hiện tượng “im lặng đáng sợ”, có bài chỉ đích danh đơn vị, con người “dính” tiêu cực. Tính đến thời điểm bài cuối cùng in trên báo Nhân Dân ngày 28.9.1990, chuyên mục “Những việc cần làm ngay” đã tồn tại 3 năm 4 tháng 3 ngày. Trên thực tế, đây là cuộc đấu tranh tư tưởng quan trọng mà Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh chủ động khởi xướng và mang lại hiệu quả tích cực trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực thời đầu đổi mới. Chuyên mục “Những việc cần làm ngay” của tác giả N.V.L đã tạo đà cho báo chí tích cực tham gia mặt trận chống tiêu cực hiệu quả hơn.


Sau này, có người hỏi ý nghĩa của bút danh N.V.L, đồng chí nói: Đó là “Nói và Làm”. Có người hỏi sao không viết tiếp, đồng chí nói: “Mình viết để làm “mồi” cho các nhà báo viết tiếp, phải đấu tranh kiên quyết, liên tục vì cuộc đấu tranh này rất quyết liệt và phức tạp”.


Trong các bài nói, bài viết của đồng chí Nguyễn Văn Linh nói chung và các bài trong chuyên mục “Những việc cần làm ngay” nói riêng cũng chịu ảnh hưởng cách nói, cách viết ngắn gọn, dễ hiểu, giàu hình ảnh, hay so sánh của nhà văn hóa lớn Hồ Chí Minh.


Đồng chí Nguyễn Văn Linh là người sống giản dị, tiết kiệm. Khi là Tổng Bí thư của Đảng, đồng chí vẫn đi xe Lada (xe dành cho cấp thứ trưởng). Đồng chí nhiều lần đi thăm cơ sở, không báo trước, không cho nhiều phóng viên đi theo và vẫn mang theo “cơm trưa” của mình.


4. Đồng chí Nguyễn Văn Linh được gặp trực tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc vào cuối năm 1953. Đây là cuộc gặp gỡ trực tiếp đầu tiên giữa người học trò xuất sắc với người thầy, người lãnh tụ của cách mạng Việt Nam. Lần cuối cùng đồng chí Nguyễn Văn Linh được gặp Bác là lúc Người đã mệt nặng, không còn nói được và chỉ cầm tay từng đồng chí trong Bộ Chính trị. Lúc này, Nguyễn Văn Linh không trong Bộ Chính trị, nhưng vẫn được Bác cho gọi đến và nắm chặt tay như gửi gắm tấm lòng đến đồng bào và chiến sỹ miền Nam. Cuộc gặp gỡ lịch sử này, trong Hồi ký Vài hồi ức về Bác9, đồng chí Nguyễn Văn Linh viết: “Bác muốn qua cái nắm tay cuối cùng gửi gắm tấm lòng của Bác đối với đồng bào, chiến sỹ miền Nam trước khi từ biệt cõi đời để theo các cụ Mác, Lênin. Bác thật đúng là vị cha già dân tộc”.


Do điều kiện công tác mà đồng chí Nguyễn Văn Linh không được gặp gỡ và làm việc gần Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tuy vậy, từ rất sớm, nhất là từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí Nguyễn Văn Linh đã chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách của Hồ Chí Minh và tự giác chiến đấu theo lý thưởng của Người. Những dòng tư liệu ngắn ngủi mà người học trò Nguyễn Văn Linh viết về Bác Hồ đã thể hiện tình cảm sâu sắc, sự khâm phục và sự vận dụng, thực hành tư tưởng, kinh nghiệm, đạo đức Hồ Chí Minh trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình. Cuộc đời cách mạng vô cùng vĩ đại và tấm gương đạo đức trong sáng của Hồ Chí Minh là nhân tố quan trọng để Nguyễn Văn Linh trở thành người cộng sản kiên cường, người lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng, nhân dân và quân đội ta, người bạn tin cậy của bạn bè quốc tế.


Một trong những cống hiến quan trọng của Nguyễn Văn Linh đối với cách mạng Việt Nam là đồng chí thực sự trở thành tấm gương sáng thực hành đạo đức Hồ Chí Minh “Nói đi đôi với làm”. Đây không chỉ là phẩm chất đạo đức, là cống hiến của đồng chí, mà còn là bài học quý báu cho tất cả chúng ta trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Bài học thống nhất giữa “Nói và Làm” của Hồ Chí Minh mà đồng chí Nguyễn Văn Linh học tập và thực hành thành công đến nay vẫn còn nguyên giá trị.


(Theo Kỷ yếu Đồng chí Nguyễn Văn Linh với cách mạng Việt Nam và quê hương Hưng Yên - Nhà xuất bản Lý luận chính trị).
...........................................................................
1. Nguyễn Văn Linh - Nhà lãnh đạo kiên định và sáng tạo (Hồi ký), Nxb. Chính trị quốc gia, H.2003 tr.11.
2. Nguyễn Văn Linh - Nhà lãnh đạo kiên định và sáng tạo (Hồi ký), Nxb. Chính trị quốc gia, H.2003 tr.135.
3. Diễn văn đọc tại Lễ kỷ niệm lần thứ 100 Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tổ chức tại Hà Nội, ngày 18.5.1990.
4. Tư tưởng Hồ Chí Minh mãi mãi soi sáng con đường chúng ta đi, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2000, tr.126.
5. Viện Hồ Chí Minh: Trường  Chinh và cách mạng Việt Nam, Nxb.Chính trị quốc gia, H.1997, tr.78.
6. Trường - Chinh: Đổi mới là đòi hỏi bức thiết của đất nước và của thời đại, Nxb.Sự thật, H1987, tr.64.
7. Nguyễn Văn Linh: Đổi mới để tiến lên, Nxb.Sự thật, H.1988, t.1, tr.33.
8. Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh nhân Ngày báo chí Việt Nam, báo Quân đội nhân dân, số 10436, ngày 14.6.1990.
9. In trong cuốn Bác Hồ với miền Nam, miền Nam với Bác Hồ, Nxb.Thành phố Hồ Chí Minh, H.1986, t.1, tr.27-28.

 



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)