Hiệu quả từ dự án xử lý rác thải tại gia đình

Dự án “Xử lý rác thải tại gia đình nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường” do tỉnh hỗ trợ được triển khai thí điểm tại 3 địa phương trên địa bàn tỉnh là thôn Tiên Cầu thuộc xã Hiệp Cường, thôn Động Xá thuộc thị trấn Lương Bằng (Kim Động) và xã Trung Nghĩa (thành phố Hưng Yên) từ năm 2012. Dự án bước đầu đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, tạo ra nguồn phân hữu cơ để bón cho cây trồng.
Với tốc độ phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng cùng với đời sống vật chất của người dân ngày một nâng cao thì lượng rác thải cũng ngày một tăng lên và nếu không được thu gom, xử lý tốt, rác thải sẽ gây ô nhiễm môi trường sống, đồng thời lãng phí một khối lượng lớn tài nguyên trong rác thải có thể tái chế. Tại các bãi rác trên địa bàn tỉnh, lượng rác thải phải xử lý chôn lấp mỗi ngày một đầy lên, trong đó rác thải có nguồn gốc hữu cơ cũng là một trong các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nặng nề do trong quá trình phân hủy, loại rác này phát tán mùi hôi thối, nước rỉ rác tạo nên khối lượng lớn khí metan (CH4), các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, gây ô nhiễm không khí, nguồn nước ngầm cho khu vực xung quanh… Trong khi đó đây lại là nguồn nguyên liệu để sản xuất phân hữu cơ vi sinh compost phục vụ sản xuất nông nghiệp, cải tạo đất, là nguồn nguyên liệu sản xuất khí sinh học. Mặt khác, việc chôn lấp, xử lý khối lượng rác, nước rỉ rác gia tăng hàng năm đòi hỏi diện tích đất và nguồn kinh phí lớn. 
 
Phân loại xử lý rác thải tại hộ gia đình ông Lê Văn Lề thôn Tiên Cầu, xã Hiệp Cường (Kim Động)
Phân loại xử lý rác thải tại hộ gia đình ông Lê Văn Lề thôn Tiên Cầu, xã Hiệp Cường (Kim Động)

Việc triển khai dự án “Xử lý rác thải tại gia đình nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường” nhằm tận dụng các thành phần có ích trong rác để tạo các sản phẩm mới dưới dạng vật chất hoặc năng lượng phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng, đồng thời làm sạch môi trường sinh thái, nâng cao ý thức của người dân trong việc chung tay bảo vệ môi trường sống. Quy trình xử lý rác theo dự án đơn giản, người dân chỉ cần trang bị một thùng phi nhựa dung tích 200 lít, xung quanh khoan nhiều lỗ tròn có đường kính 1,5cm, bên dưới có 1 cánh cửa có diện tích khoảng 20cm2 hoặc đào hố rác với kích thước 70cm x 70cm, sâu khoảng 1m, đặt lắp hố rác di động lên. Hàng ngày, các loại rác thải sinh hoạt trong gia đình được thu gom và phân loại gồm: lá cây, cỏ khô, cơm thừa, rau, quả hư hỏng, xác động vật chết… sẽ cho vào thùng phi hoặc hố rác đào sẵn. Sau đó, người dân pha 0,2kg chế phẩm phân vi sinh gốc EM vào 5 lít nước, cứ một lớp rác thải dày 30- 50cm thì tưới từ 0,5- 1 lít dung dịch chế phẩm và đậy kín nắp. Cứ thế khoảng 30 ngày rác thải sẽ được các loại vi sinh vật phân hủy thành phân hữu cơ compost có lợi khi bón cho cây trồng. Việc tưới chế phẩm vi sinh gốc EM có tác dụng làm rút ngắn 1/3 thời gian xử lý hiếu khí, tiết kiệm năng lượng và không có mùi hôi bốc lên từ thùng/hố ủ. Các loại rau, củ, quả như cà chua, cà rốt, bắp cải, đậu tương… khi được bón phân hữu cơ compost sẽ sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn (so với cây trồng đối chứng chỉ bón đơn thuần bằng phân hóa học hoặc phân tươi không qua ủ), không có ký sinh trùng gây bệnh như giun, sán…

Thôn Tiên Cầu, xã Hiệp Cường là địa phương đầu tiên trong tỉnh triển khai mô hình phân loại rác tại nguồn với 100/400 hộ dân trong thôn tham gia. Anh Dương Văn Hiệp, cán bộ địa chính nông nghiệp, xây dựng và môi trường xã cho biết: “Những năm trước, đa số người dân ở đây có thói quen vứt rác bừa bãi ra đường, đổ rác ở bờ sông, kênh mương và những khu đất trống tạo thành những bãi rác tự phát trong khu dân cư ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường và mỹ quan thôn, xóm. Tháng 5.2012, thôn được chọn làm thí điểm mô hình “Xử lý rác thải tại gia đình nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường”, dự án hỗ trợ cho 100 hộ gia đình tham gia, mỗi hộ 1 phi nhựa dung tích 200 lít và 1 gói chế phẩm vi sinh với tổng kinh phí là 50 triệu đồng, đồng thời tổ chức 2 lớp tập huấn hỗ trợ kiến thức phân loại và quy trình xử lý rác cho người dân. Theo tính toán, với 100 hộ gia đình thực hiện dự án tiết kiệm được khoảng trên 100 triệu đồng/năm, trong đó có khoảng 43,8 triệu đồng/năm phí vận chuyển và xử lý rác ở nơi tập trung, lượng rác thải tạo thành khoảng 30 tấn phân vi sinh bón cho cây trồng trị giá khoảng 60 triệu đồng…”.
Ông Lê Văn Lề, người dân thôn Tiên Cầu nói: “Từ khi áp dụng mô hình phân loại, xử lý rác tại nguồn, mọi thành viên trong gia đình tôi đều hưởng ứng nhiệt tình và đều ý thức được ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường sống. Thực hiện theo quy trình phân loại, xử lý rác này rất đơn giản, sạch sẽ, không gây hôi thối, lượng phân compost rất tốt cho cây trồng. Với loại rác thải là túi linon, nhựa, kim loại, giấy… chúng tôi thu gom và bán cho các cơ sở thu mua để tái chế”.
Dự án “Xử lý rác thải tại gia đình nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường” bắt đầu được triển khai tại xã Trung Nghĩa (thành phố Hưng Yên) từ tháng 10.2012 do Hội Phụ nữ xã trực tiếp thực hiện. Tham gia dự án có 20 hộ gia đình thí điểm được tham dự các lớp tập huấn nâng cao kiến thức bảo vệ môi trường trong sản xuất, sinh hoạt hàng ngày, hướng dẫn người dân cách thu gom, phân loại rác. Ngoài ra, trước tình hình ô nhiễm môi trường, Hội Phụ nữ còn tuyên truyền người dân hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu gom và xử lý vỏ chai, lọ, bao bì đúng nơi quy định. Từ đó, giúp người dân nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp.
Ông Trần Đăng Anh, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên- Môi trường cho biết: “Việc triển khai thí điểm dự án “Xử lý rác thải tại gia đình nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường” ở ba địa phương trong tỉnh bước đầu cho thấy sự phù hợp với điều kiện kinh tế, tập quán sinh hoạt của người dân và đạt được những hiệu quả tích cực. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn người dân về cách phân loại và quy trình xử lý rác thải, nhân rộng mô hình này. Tuy nhiên không phải địa phương nào cũng áp dụng mô hình xử lý rác thải này phù hợp nên chúng ta vẫn tiếp tục duy trì các tổ, đội vệ sinh môi trường ở các thôn, xóm, tuyên truyền sâu, rộng để nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân để mọi người chung tay bảo vệ môi trường”.
 
Hương Giang
 
;