Hưng Yên: Phát triển vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp hàng hóa

Nhằm đáp ứng nhu cầu nông sản cho thị trường tiêu dùng và chế biến, ở nhiều địa phương trong tỉnh Hưng Yên đã triển khai xây dựng những cánh đồng chuyên canh sản xuất nông nghiệp tập trung, theo hướng hàng hóa bảo đảm năng suất, chất lượng, cho thu nhập cao.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp tỉnh Hưng Yên, từ năm 2008 đến nay tốc độ tăng trưởng bình quân toàn ngành về giá trị sản xuất đạt 5,4%, giá trị gia tăng đạt 3,7%. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng rau quả, cây công nghiệp, chăn nuôi thủy sản; giảm tỷ trọng cây lương thực.
Từ những chủ trương, định hướng phù hợp trong chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh, ở nhiều địa phương đã hình thành vùng chuyên canh cho hiệu quả cao, cung cấp sản lượng nông nghiệp dồi dào cho thị trường tiêu dùng và chế biến. Diện tích lúa được giữ ổn định khoảng 81 nghìn ha/năm, trong đó diện tích lúa chất lượng cao đạt trên 57%, trong đó diện tích lúa lai chiếm trên 15% tổng diện tích gieo cấy. Toàn tỉnh đã xây dựng được 56 cánh đồng chuyên canh sản xuất lúa hàng hóa với tổng diện tích 1.646 ha, trong đó có nhiều mô hình cho hiệu quả cao, bước đầu tạo được mối liên kết giữa “4 nhà”. Cánh đồng chuyên canh với diện tích 40 ha gieo cấy giống lúa BT7 tại xã Quang Hưng (Phù Cừ) được đánh giá là mô hình điểm trong tất cả các khâu sản xuất, quản lý, chỉ đạo kỹ thuật cũng như tiêu thụ sản phẩm. Để thực hiện được mô hình, xã Quang Hưng đã sớm tổ chức dồn thửa đổi ruộng, vận động nông dân thực hiện thí điểm gieo cấy một loại giống lúa. Ngoài việc định hướng về chủ trương, tổ chức sản xuất, xã phối hợp với Công ty cổ phần Giống cây trồng Hưng Yên thu mua toàn bộ sản lượng lúa giống với giá cao hơn giá thóc thương phẩm 20 - 30%.  
 
Vùng chuyên canh sản xuất rau an toàn tại xã Yên Phú (Yên Mỹ)
Vùng chuyên canh sản xuất rau an toàn tại xã Yên Phú (Yên Mỹ)

Sản xuất rau xanh cho nhu cầu tiêu dùng và chế biến được duy trì và mở rộng diện tích, nhiều mô hình chuyên canh hiệu quả được nhân rộng. Hiện nay, diện tích trồng ngô trên địa bàn tỉnh có khoảng 8 - 9 nghìn ha, năng suất đạt 51 - 59 tạ/ha. Ngô được trồng tập trung ở các huyện: Kim Động, Khoái Châu, Phù Cừ, Tiên Lữ và thành phố Hưng Yên. Đây là những vùng có tiềm năng phát triển trồng ngô để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi trên địa bàn tỉnh. 

Cây rau màu các loại được gieo trồng hàng năm duy trì ổn định khoảng 10 nghìn ha, sản lượng rau đạt 23 nghìn tấn/năm. Do có lợi thế gần với thủ đô Hà Nội và một số đô thị lớn khác, cây rau màu đã và đang trở thành sản phẩm mũi nhọn của tỉnh, có giá trị hàng hóa cao, phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa, chế biến và xuất khẩu. Để có nông sản bảo đảm chất lượng, số lượng lớn, các địa phương đã xây dựng được 12 cánh đồng chuyên canh rau màu, với diện tích 540 ha, nhiều địa phương xây dựng được 1 - 2 cánh đồng. Cánh đồng chuyên canh trồng bí đỏ với tổng diện tích 350 ha ở các xã Nhân La, Vĩnh Xá (Kim Động); Hồ Tùng Mậu (Ân Thi), Quang Hưng, Nhật Quang, Phan Sào Nam (Phù Cừ), giá trị thu được  2 triệu đồng/sào, tương đương 56 triệu đồng/ha. Cánh đồng trồng dưa chuột có diện tích 20 ha trên địa bàn xã Phú Thịnh (Kim Động) cho thu nhập 5,5 - 7 triệu đồng/sào. Cánh đồng trồng đậu tương với diện tích 30 ha  ở các xã Phú Thịnh (Kim Động), Phùng Hưng (Khoái Châu); cánh đồng trồng ngô nếp với diện tích 140 ha, tập trung ở các xã Văn Nhuệ, Đặng Lễ (Ân Thi), Thuần Hưng, Việt Hòa (Khoái Châu), trung bình mỗi mô hình có diện tích 20 ha. Những mô hình này cho thu nhập trung bình khoảng 3,5 - 4 triệu đồng/sào, tương đương với 84 triệu đồng/ha.
Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh đã hình thành nhiều vùng chuyên canh cây ăn quả cho hiệu quả cao, khẳng định được thương hiệu như: Nhãn, vải, cam, quýt, chuối… Vùng chuyên canh nhãn được phát triển tập trung ở các địa phương như: Thành phố Hưng Yên, các huyện Tiên Lữ, Khoái Châu, Kim Động. Đến nay diện tích nhãn có khoảng trên 3 nghìn ha, thu nhập bình quân đạt hơn 200 triệu đồng/ha/năm. Cây có múi như cam, quýt, bưởi có  2 nghìn ha, thu nhập trung bình 300 triệu đồng/ha/năm. Vùng chuyên canh trồng cam, quýt, bưởi được phát triển ở các xã như: Đông Tảo, Dạ Trạch (Khoái Châu); Tân Tiến, Liên Nghĩa, Mễ  Sở (Văn Giang); Yên Phú, Việt Cường (Yên Mỹ)… Cây chuối tăng nhanh về diện tích, năng suất, sản lượng. Đến nay diện tích chuối có trên 1,47 nghìn ha, tập trung ở các huyện như: Yên Mỹ, Kim Động, Khoái Châu và thành phố Hưng Yên. Ở các cánh đồng chuyên canh trồng chuối, nông dân đã áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, sử dụng nhiều giống chuối nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô cho năng suất cao, giảm sâu bệnh, ra quả đều.
Từ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã hình thành những vùng chuyên canh sản xuất nông sản với quy mô, sản lượng lớn, thu hút được nhiều doanh nghiệp, khách hàng ký hợp đồng thu mua sản phẩm, hình thành thị trường tại chỗ. Tuy nhiên, do còn thiếu sự hỗ trợ các biện pháp kỹ thuật sản xuất theo phương pháp an toàn, cùng với việc chạy theo lợi nhuận trước mắt nhiều hộ nông dân đã lạm dụng thuốc BVTV, chất kích thích tăng trưởng trong sản xuất dẫn đến hàm lượng tồn dư thuốc BVTV trong rau, củ, quả còn cao.
Để nâng cao hiệu quả, nhân rộng và khắc phục hạn chế của những mô hình cánh đồng chuyên canh, ngành chuyên môn và các địa phương cần tập trung giải quyết một số vấn đề như: Ổn định đầu ra cho nông sản, tránh tình trạng sản xuất ồ ạt dẫn đến thực trạng một số nông sản sản xuất ra bị ứ đọng, hoặc bị ép giá gây thiệt hại cho nông dân. Bên cạnh đó, việc xây dựng vùng chuyên canh phải phù hợp với tiềm năng và điều kiện của từng địa phương. Phát triển sản xuất gắn liền với việc tiêu thụ nông sản và chú trọng phát triển công nghệ chế biến để nâng cao giá trị sản xuất. Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật như giao thông, thuỷ lợi để tạo điều kiện cho địa phương có khả năng áp dụng rộng rãi tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất hàng hoá, mở rộng thâm canh tăng vụ. Ngoài ra, chú trọng phát triển sản xuất theo hướng hàng hoá, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong thâm canh tăng vụ gắn với bảo vệ và giữ gìn tài nguyên đất canh tác, hạn chế ô nhiễm môi trường do thuốc bảo vệ thực vật.
 
Đào Ban
;