Tháo gỡ khó khăn trong xây dựng "cánh đồng mẫu lớn"

10:48, 19/05/2014
Thời gian qua, ở hầu hết các địa phương trong cả nước, với việc áp dụng mô hình “cánh đồng mẫu lớn”, người nông dân đã gặt hái được những kết quả đáng phấn khởi. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn bộc lộ những bất cập cần tháo gỡ để tiếp tục nhân rộng mô hình này.
  
 Ảnh mang tính minh hoạ (Nguồn: A.N)
Ảnh mang tính minh hoạ (Nguồn: A.N)

Theo tổng kết của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), mô hình cánh đồng mẫu lớn đem lại những lợi ích rõ rệt: tăng thu nhập cho nông dân nhờ tăng năng suất, giảm chi phí, hạ giá thành, lợi nhuận thu được cao hơn so với trước đây từ 2,2 – 7,5 triệu đồng/ha (cá biệt có nơi đạt 170 triệu/ha); tăng tính cộng đồng, hạn chế chênh lệch giữa các hộ nông dân trong canh tác; vật tư đầu vào được cung ứng tốt, kịp thời; áp dụng kỹ thuật đồng bộ; giảm chi phí các dịch vụ làm đất, tưới nước, gieo cấy, thu hoạch; thúc đẩy cơ giới hóa; bảo vệ môi trường, giảm phát thải; sản xuất nông nghiệp gắn với thị trường; tăng khả năng cạnh tranh.

Giới chuyên môn cũng nhận định: “cánh đồng mẫu lớn” là hình thức tổ chức lại sản xuất trên cơ sở liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, tập hợp những nông dân nhỏ lẻ lại hình thành một diện tích chung rộng lớn, tạo điều kiện áp dụng những kỹ thuật và công nghệ mới, giải quyết đầu ra ổn định cho bà con nông dân. Vì vậy, đây được khẳng định là hướng tổ chức sản xuất phù hợp trong công cuộc xây dựng nông thôn mới theo định hướng của Đảng và Nhà nước đề ra.
Tuy nhiên, khảo sát triển khai một số mô hình tại nhiều địa phương cho thấy: “cánh đồng mẫu lớn” cũng đang tồn tại một số khó khăn. Đầu ra cho sản phẩm nông dân chưa nhận được sự hưởng ứng cao của doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp vẫn muốn duy trì cách thức mua lúa qua thương lái, các nhà máy chế biến cũng ít ký hợp đồng ràng buộc trách nhiệm với nông dân. Cách tổ chức tiêu thụ này dẫn tới nông dân luôn ở thế yếu, không định được giá lúa, khó cải thiện nâng cao chất lượng gạo do thóc gom từ nhiều nguồn khác nhau dẫn tới khó tạo thương hiệu gạo, vùng nguyên liệu lúa xuất khẩu…
Bên cạnh đó, khó khăn lớn hiện nay là các doanh nghiệp xuất khẩu lúa gạo chưa vào cuộc một cách tích cực trên các mô hình "cánh đồng mẫu lớn". Nhiều doanh nghiệp vẫn muốn duy trì cách thức mua lúa gạo thông qua đội ngũ thương lái... cho nên không ký hợp đồng ràng buộc trách nhiệm với nông dân. Ðiều này chẳng những khiến nông dân chịu thiệt vì không có quyền quyết định giá, nguy cơ bị gian lận; khó cải thiện nâng chất lượng hạt gạo do lúa gom từ nhiều nguồn khác nhau về giống, độ ẩm, độ chín; mà còn không thể xây dựng được vùng nguyên liệu lúa xuất khẩu, thương hiệu gạo xuất khẩu, giảm khả năng cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam trên thị trường.
Một số doanh nghiệp mặc dù tích cực thu mua nhưng nguồn lực có hạn, thiếu vốn thu mua sản phẩm, đầu tư cho sấy, kho bãi, trong khi đó tiếp cận các nguồn vốn vay từ ngân hàng rất khó khăn. Giá lúa luôn biến động theo mùa vụ cho nên ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng liên kết tiêu thụ. Vì vậy, song song đó, cũng cần phải kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình xây dựng các kho dự trữ lúa gạo.
Ngoài ra, nhiều chuyên gia trong ngành cũng cho rằng cần xây dựng thương hiệu gạo cho bà con nông dân. Từ đó, định hướng xây dựng "cánh đồng mẫu lớn" là tiến tới hình thành vùng nguyên liệu lúa hàng hóa, xuất khẩu một triệu ha và xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam.
Ðể thực hiện có hiệu quả vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã đưa ra lộ trình 3 bước, cụ thể đó là: việc xây dựng mô hình để hình thành vùng nguyên liệu phải dựa trên quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết của địa phương. Vùng nguyên liệu phải có quy mô diện tích từ 5.000 – 30.000 ha đối với các tỉnh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long và từ 100 – 1.000 ha đối với các vùng khác; tùy theo hình thức thực tế của việc ký kết, thu mua của các doanh nghiệp xuất khẩu để xây dựng và phải sản xuất theo đơn đặt hàng, theo kế hoạch xuất khẩu; đồng thời vùng nguyên liệu phải được đầu tư hạ tầng, hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất lúa. Sau khi vùng nguyên liệu được hình thành, tiến tới xây dựng thương hiệu lúa gạo trên cơ sở sản xuất theo VietGAP hoàn chỉnh và khép kín từ khâu sản xuất, thu hoạch, tồn trữ, bảo quản, chế biến, bán sản phẩm đạt giá trị cao nhất và phân phối lợi nhuận hợp lý, hài hòa.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng cần xây dựng, điều chỉnh một số văn bản pháp luật có liên quan như: sửa đổi, bổ sung Nghị định 109/2010/NÐ-CP theo hướng bổ sung điều kiện các doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải tham gia vào sản xuất, tiêu thụ theo phương thức "cánh đồng mẫu lớn". Buộc các doanh nghiệp cần có hợp đồng tiêu thụ lúa gạo gắn với vùng nguyên liệu theo lộ trình cụ thể; đồng thời ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quản lý đội ngũ thương lái, hướng lực lượng này vào nền nếp, nhằm bảo vệ quyền lợi người nông dân.../.
 
Theo An Nguyên/dangcongsan.vn
 
 

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)