Nhộn nhịp nghề chế biến bột sắn dây ở Hưng Yên

Tháng Giêng, khi hoa bưởi ngát hương cũng là lúc nhiều gia đình ở Hưng Yên bắt đầu vụ sản xuất bột sắn dây. Những năm gần đây, nghề chế biến bột sắn dây đã mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ làm nghề.
Củ sắn tươi phải được rửa sạch và cạo vỏ để bột sắn thành phẩm không bị thâm, đen
Củ sắn tươi phải được rửa sạch và cạo vỏ để bột sắn thành phẩm không bị thâm, đen
Xã Phương Chiểu (thành phố Hưng Yên) là địa phương có truyền thống chế biến bột sắn dây. Ông Đặng Văn Đạo, Phó chủ tịch UBND xã Phương Chiểu cho biết, cả xã hiện có khoảng 10 hộ chuyên làm nghề chế biến bột sắn dây. Nghề này đã giúp nhiều hộ dân trong xã làm kinh tế hiệu quả và góp phần giải quyết việc làm cho lượng lớn lao động nông nhàn.
 
Gia đình ông Đặng Văn Ngôi ở thôn Phương Thông (xã Phương Chiểu) làm nghề chế biến bột sắn dây được gần 15 năm. Từ cuối tháng 12 âm lịch, ông Ngôi đã “rục rịch” chuẩn bị máy móc, thuê nhân công để đầu năm bắt tay ngay vào vụ sản xuất. Trung bình mỗi vụ gia đình ông chế biến được 1,5 – 2 tấn bột sắn, thu lãi từ 30 – 40 triệu đồng/vụ, tạo việc làm cho 6 lao động địa phương với mức thu nhập 150.000 đồng/ngày.
 
Ông Ngôi cho biết: Trước kia, mọi công đoạn từ rửa củ sắn tươi, xay bột, vắt bột, khuấy bột… đều làm thủ công nên người lao động lúc nào cũng tất bật, chân tay không ngơi nghỉ, hiệu suất thấp. Để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, những năm gần đây, ông đã đầu tư mua các loại máy như: Máy rửa, may xát, máy sấy bột… cơ giới hóa nhiều công đoạn chế biến bột sắn dây. Nhờ đó, công việc chế biến bột sắn dây đỡ vất vả hơn, năng suất, chất lượng sản phẩm đều được nâng cao. 
 
Đã thành thông lệ, cứ vào đầu tháng Giêng đến hết tháng Hai (âm lịch), gia đình bà Bùi Thị Thao ở thôn Lệ Chi, xã Thụy Lôi (Tiên Lữ) lại bắt đầu vụ sản xuất bột sắn dây mới. Do không thuê lao động nên các thành viên trong gia đình bà Thao luôn tất bật với công việc của mình, người rửa củ, người cạo vỏ, xay bột, lọc bột…
 
Bà Thao cho biết: “Chế biến bột sắn dây không khó, các công đoạn làm không quá cầu kỳ nhưng mỗi người làm nghề lại có bí quyết riêng. Bột sắn có trắng, thơm ngon hay không còn phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật chế biến, nguồn nước và chất lượng củ sắn tươi. Củ sắn dây có hàm lượng tinh bột cao là những củ mỏng vỏ, to đều, có tuổi đời 12 tháng. Nếu củ sắn trồng từ 2 năm trở lên thì lượng bột sẽ kém và khó làm. Trung bình 10 kg sắn dây tươi sẽ cho ra 1,5 - 1,8 kg bột sắn”.
Công đoạn xay củ sắn dây
Công đoạn xay củ sắn dây
Chia sẻ về các công đoạn chế biến bột sắn dây, ông Bùi Văn Học, một hộ làm nghề lâu năm ở thôn Phương Thượng, xã Phương Chiểu (thành phố Hưng Yên) cho biết: Củ sắn tươi khi thu mua về phải được sơ chế và chế biến ngay. Sắn được rửa và cạo sạch vỏ, sau đó cho vào xay rồi lọc qua 5 lần nước. Bột sắn phải được sấy đủ 48 giờ, đủ nhiệt độ thì bột mới thơm, dễ tan, không bị vón cục. Cuối cùng, bột sắn sẽ được ướp hoa bưởi để tạo hương.
 
Ông Học bật mí: “Hoa bưởi phải được hái vào những ngày tiết trời khô ráo, hương thơm giữ được lâu hơn”.
 
Hiện nay, phần lớn các hộ tham gia chế biến bột sắn dây có quy mô đã đầu tư máy móc để cơ giới hóa các công đoạn sản xuất. Các hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ, chưa đầu tư mua sắm máy móc thường đi thuê xay bột sắn, sau đó về chế biến. 
 
Vào những ngày này, cửa hàng xay bột sắn của bà Thắm ở xã Quảng Châu (thành phố Hưng Yên) lúc nào cũng tấp nập người ra vào. Bà Thắm cho biết: “Từ đầu vụ sắn, gia đình tôi phải mở cửa hàng từ sáng sớm và nghỉ rất muộn, huy động mọi thành viên trong gia đình mới kịp phục vụ nhu cầu say sắn làm bột của người dân. Cao điểm có ngày gia đình tôi xay trên 2 tấn sắn tươi”. 
 
Theo đánh giá của các hộ chế biến bột sắn, năm nay nguyên liệu để chế biến bột sắn khá dồi dào, với giá trung bình 10.000 đồng/kg. Hiện thị trường tiêu thụ bột sắn dây khá ổn định, giá bán trung bình 90.000 – 100.000 đồng/kg. Sản phẩm bột sắn dây Hưng Yên được tiêu thụ rộng khắp các thị trường trong và ngoài tỉnh… 
 
Với ưu điểm nguyên liệu dồi dào, dễ thu mua, thị trường tiêu thụ ổn định, nghề biến bột sắn dây đang là hướng làm kinh tế hiệu quả cho nhiều hộ gia đình. 
 
Dương Miền
 
 
 
 
 
;