Hai học trò xứ nhãn giành giải Nhất sáng tạo khoa học kỹ thuật khu vực phía Bắc

Về thăm Trường THPT Phù Cừ (Phù Cừ) những ngày này, hai cái tên Nguyễn Thanh Bình và Lê Văn Cường (học sinh lớp 12A1) được các thầy cô giáo và các em học sinh nơi đây nhắc đến nhiều nhất với niềm tự hào và lòng ngưỡng mộ. Hai cậu học trò này như những người hùng vừa mang vinh quang trở về từ cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học năm học 2017 - 2018 khu vực phía Bắc được tổ chức tại Nghệ An từ ngày 10 - 13.3.
Từ trái qua phải em Nguyễn Thanh Bình, thầy giáo Lê Đức Thiện và em Lê Văn Cường
Từ trái qua phải em Nguyễn Thanh Bình, thầy giáo Lê Đức Thiện và em Lê Văn Cường
Dự án Cánh tay rô bốt hỗ trợ người khuyết tật sử dụng cảm biến EMG của Bình và Cường cùng với 12 dự án khoa học khác (trong tổng số 249 dự án thuộc 22 lĩnh vực đến từ 34 tỉnh, thành phố) đã xuất sắc giành giải Nhất trong cuộc thi này. Hai em thực hiện dự án trên dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Lê Đức Thiện, giáo viên dạy môn Vật lý của Trường THPT Phù Cừ.
 
Xuất phát từ mong muốn tạo ra những công cụ hỗ trợ cho người khuyết tật để họ có thể tự chăm sóc cho bản thân và làm những công việc đơn giản trong cuộc sống, Bình và Cường đã hình thành ý tưởng thiết kế, chế tạo một cánh tay rô bốt hỗ trợ người khuyết tật. Thiết bị được điều khiển bằng tín hiệu cơ của chính cánh tay bị mất tạo ra thông qua cảm biến EMG.
 
Với chi phí khoảng 9 triệu đồng và trọng lượng khoảng 1kg, cánh tay rô bốt cho người khuyết tật sử dụng cảm biến EMG gồm có 2 phần chính là: cánh tay và cảm biến EMG. Thiết bị này có cấu tạo, hình dạng mô phỏng theo cánh tay người thật, phần khung được sản xuất bằng công nghệ in 3D, kích thước, hình dáng có thể thay đổi phù hợp với người dùng. Phần các ngón tay được thiết kế sao cho có thể chuyển động một cách linh hoạt với các chuyển động cơ bản của ngón tay như: cầm, nắm đồ vật, co, duỗi, xoay trái, xoay phải... Các động cơ trong khoang chứa hoạt động sẽ điều khiển hoạt động của các ngón tay và cả bàn tay thực hiện các thao tác linh hoạt như một bàn tay thật. Cảm biến EMG có nhiệm vụ nhận tín hiệu từ cơ tay của người khuyết tật, gửi tín hiệu đến bộ vi xử lý thông qua giao tiếp Bluetooth để điều khiển hoạt động của các động cơ.
 
Sau khi hoàn thành, thiết bị đã được thử nghiệm thực tế và nhận được đánh giá cao từ chính người khuyết tật. Ông Nguyễn Xuân Ký ở thôn Hà Linh, xã Đình Cao (Phù Cừ) cho biết: “Tôi không may bị khuyết tật cánh tay phải nên mọi sinh hoạt, công việc hằng ngày phải sử dụng cánh tay trái, nhiều công việc tôi không thể làm được bằng một tay nên phải nhờ đến sự hỗ trợ của người nhà. Thế nhưng qua sử dụng thử nghiệm thiết bị cánh tay rô bốt hỗ trợ người khuyết tật sử dụng cảm biến EMG của hai em học sinh Bình và Cường, tôi đã có thể cầm, nắm đồ vật, duỗi, giơ các ngón tay... và làm nhiều việc khác từ cánh tay phải của mình - điều mà trước đây tôi chỉ dám mơ đến. Tôi mong dự án của các em sẽ thành công và được ứng dụng rộng rãi để hỗ trợ những người không may như tôi có được tự lập, tự tin trong cuộc sống”.
 
Để đến được cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học năm học 2017 - 2018 khu vực phía Bắc, thầy giáo Lê Đức Thiện cùng hai cậu học trò của mình đã phải miệt mài nghiên cứu, làm việc suốt thời gian 10 tháng. Những ngày cuối tuần không nghỉ, những đêm không ngủ và vô số lần thử nghiệm không thành nhưng chưa một lần thầy Thiện và các em nản chí. 
 
Thầy giáo Lê Đức Thiện cho biết: “Tôi đã đồng hành cùng các em trong suốt 3 năm với 3 dự án khoa học kỹ thuật và thấy được niềm đam mê, lòng quyết tâm của các em ấy trong từng sản phẩm của mình. Hai dự án trước là “Trống trường tự động” và “Hệ thống lọc bụi gỗ, bụi sơn” không mang lại kết quả như mong muốn nên Bình và Cường đã dồn hết quyết tâm vào dự án lần này, bởi đây cũng là cơ hội cuối cùng để các em thể hiện sự sáng tạo, đam mê nghiên cứu khoa học kỹ thuật của mình trong suốt 3 năm học THPT. Với vai trò là người hướng dẫn hai em nhưng thậm chí các em còn nỗ lực và làm được hơn cả những yêu cầu của thầy giáo nên tôi đánh giá cao các em ở khả năng sáng tạo và ý chí quyết tâm. Cuối cùng, sản phẩm của các em được ban giám khảo cuộc thi đánh giá rất cao và mọi người cũng rất ngạc nhiên khi các em trình bày ý tưởng của mình bằng tiếng Anh rất lưu loát, mạch lạc trong vòng chấm thi chọn đội thi quốc tế, điều này mở ra cho các em nhiều cơ hội phát triển tiếp dự án trong tương lai”.
 
Là trưởng nhóm dự án Cánh tay rô bốt hỗ trợ người khuyết tật sử dụng cảm biến EMG và cũng là người 4 năm liền có 4 dự án góp mặt trong cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp tỉnh, em Nguyễn Thanh Bình cho biết: “4 năm liền tham gia các cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học từ cấp tỉnh đến cấp quốc gia đã mang lại cho em nhiều kiến thức và kinh nghiệm bổ ích. Đặc biệt là qua cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học năm học 2017 - 2018 khu vực phía Bắc lần này, em thấy 249 dự án khoa học mà các bạn từ 34 tỉnh, thành phố mang đến đều là những dự án rất hay, sáng tạo, đầu tư công phu, kỹ lưỡng. Cuộc thi đã giúp em trưởng thành hơn, tự tin hơn rất nhiều để em tiến gần hơn đến ước mơ trở thành kỹ sư trong tương lai”.
 
Không chỉ là “cây” sáng tạo khoa học kỹ thuật của Trường THPT Phù Cừ, Nguyễn Thanh Bình và Lê Văn Cường còn là hai cậu học trò có thành tích học tập đáng nể. Bình đã có 11 năm đạt học sinh giỏi còn Cường cũng nhiều năm đạt thành tích như vậy. Với giải Nhất trong cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học năm học 2017 - 2018 khu vực phía Bắc lần này, Bình và Cường được tuyển thẳng vào trường đại học và hai em đã chọn Trường Đại học Bách khoa Hà Nội để tiếp tục thực hiện mơ ước trở thành những kỹ sư tự động hóa, lập trình viên trong tương lai.
 
Hương Giang
 
;