Người giữ gìn di sản hát chầu văn ở xứ Nhãn

20:54, 30/01/2020

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (năm 2016). Năm 2019, Chủ tịch nước đã phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng cho 3 cá nhân của tỉnh, trong đó có bà Dương Thị Phương Đông. Hơn 40 năm gắn bó với thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, không chỉ là cống hiến, bảo vệ, bà Đông đã góp phần phát huy giá trị tốt đẹp của di sản, phát huy bản sắc văn hóa Việt.

 

Nghệ nhân ưu tú Dương Thị Phương Đông
"Nghệ nhân ưu tú" Dương Thị Phương Đông

 

Nghệ nhân ưu tú Dương Thị Phương Đông (phường Bần Yên Nhân, thị xã Mỹ Hào) hiện là Chủ nhiệm CLB Bảo tồn văn hóa đạo Mẫu tỉnh Hưng Yên. Bằng sự tâm huyết và trách nhiệm, bà định hướng các thanh đồng, đạo quan đi đúng đạo, không lợi dụng tín ngưỡng để hành nghề mê tín dị đoan.

 

Tín ngưỡng thờ Mẫu còn gắn liền với nghệ thuật Chầu văn hay còn gọi là Hát văn. Nghi lễ Chầu văn hay còn gọi là lễ Hầu đồng, một nghi thức tín ngưỡng tiêu biểu với tên gọi chính thức là Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu Tam phủ của người Việt.

 

Bà Đông chia sẻ: “Để được thực hành tín ngưỡng, bản thân mỗi người trước hết phải tu tâm dưỡng tính, giữ cho tâm luôn vững và sáng để vượt qua những cám dỗ vật chất. Luôn học hỏi cái hay cái đẹp, học cái nghĩa cái tình, tu dưỡng đạo đức. Ý thức dẫn dắt và định hướng đời sống tâm linh lành mạnh cho các học trò, các thành viên câu lạc bộ, để ai cũng hiểu được cái hay, cái đẹp của đạo Mẫu, sống tốt đời, đẹp đạo”.

 

Bà Đông có thể trình diễn múa thuần thục 36 giá, nhập vai bất cứ nhân vật nào đều biết vận dụng phù hợp, sử dụng vũ đạo trang phục từng giá đồng, hơn nữa còn thể hiện được thần thái của từng nhân vật. Trong diễn xướng, bà luôn muốn gửi đến công chúng những di sản văn hóa Việt trong kho tàng thần thoại Việt Nam như Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Mẫu Nhạc, Thánh Gióng, Thánh Chử Đồng Tử… các vị anh hùng dân tộc như Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo...

 

Không chỉ được nhân dân trong tỉnh, trong nước mến mộ, nghệ nhân ưu tú Dương Thị Phương Đông còn đi trình diễn ở Châu Âu, được báo của Pháp viết bài bình luận và ca ngợi. Đến nay, nghệ nhân ưu tú Dương Thị Phương Đông đã truyền dạy cho 360 học trò và giành nhiều thành tích xuất sắc.  Năm 2015, bà được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam tặng Bằng khen; Hội văn nghệ Dân gian Việt Nam tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian. Năm 2019, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu“ “Nghệ nhân ưu tú”. Hiện bà là Ủy viên Hội đồng bảo trợ của Trung tâm UNESCO về Nghiên cứu và ứng dụng Phật học Việt Nam; một “đại sứ” văn hóa quảng bá những giá trị văn hóa cao đẹp và đậm tính nhân văn của dân tộc Việt Nam.

 

Khẳng định tín ngưỡng thờ Mẫu và nghi thức hầu đồng là một di sản văn hóa phi vật thể, bà luôn có ý thức phát huy những giá trị nhiều mặt của đạo Mẫu, đồng thời hạn chế sự tùy tiện, lợi dụng “buôn thần bán thánh”, mê tín dị đoan trong thực hành nghi lễ.

 

Trong không khí ngày xuân ấm áp, vung chiếc quạt lông công trước mái hiên có màn mưa bụi lay phay, bà ngẫu hứng hát một đoạn trong giá hầu Thánh Chử Đồng Tử. Giọng hát trong sáng, kỹ thuật thuần thục từ điệu mở đầu đến những điệu biến cách, lúc trầm bổng, khi ngân nga, luyến láy... khiến người nghe rung động, ngả nghiêng theo từng hồi. Người dân trong vùng cho biết, cứ khi nào nghệ nhân mở giá hầu đồng là người người thu xếp công việc để đến xem vì bà hát văn rất hay, múa đẹp, các động tác điêu luyện.

 

Xuân này, đã gần 70 tuổi, nhưng nghệ nhân ưu tú Dương Thị Phương Đông vẫn luôn trăn trở làm sao để thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt đúng cách, đúng với bản chất tốt đẹp vốn có, đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân. Mà muốn thực hành đúng phải hiểu biết, nhập tâm, thả hồn vào công việc. Bà khẳng định sẽ tiếp tục giáo dục con cháu, các học trò phải thực hành tín ngưỡng theo đúng Luật Di sản văn hóa. Mong cơ quan chức năng kịp thời ngăn chặn những người thực hành tín ngưỡng chưa đúng, biến tướng, lạm dụng, làm ảnh hưởng đến một nét đẹp văn hóa của người Việt.

 

Vi Ngoan



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)