Người nữ anh hùng kiên trung, bất khuất

Trong lịch sử vẻ vang của lực lượng phụ nữ cách mạng Hưng Yên nói chung và huyện Phù Cừ nói riêng có những trang viết ghi đậm dấu ấn về tinh thần đấu tranh quả cảm, tấm gương kiên trung, bất khuất. Điển hình trong số đó có nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Vũ Thị Kính (tức Trần Thị Khang), nguyên Bí thư Ban Chấp hành phụ nữ cứu quốc Phù Cừ, chỉ huy Đội nữ du kích Hoàng Ngân huyện Phù Cừ.
Nữ du kích Hoàng Ngân trong kháng chiến chống Pháp (Ảnh tư liệu)
Nữ du kích Hoàng Ngân trong kháng chiến chống Pháp (Ảnh tư liệu)
* Đất nghèo nuôi chí anh hùng
 
Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công nhưng đất nước ta vẫn chưa thoát gót giầy của quân xâm lược. Cuộc sống lầm than của người dân, vận mệnh đất nước nguy nan đã thôi thúc người con gái xứ Nhãn đang ở độ tuổi trăng tròn nuôi ý chí căm thù đánh giặc. Khi biết hai anh trai và chị dâu tham gia hoạt động cách mạng, bà Vũ Thị Kính khi đó mới 16 tuổi đã giác ngộ lý tưởng, xung phong làm liên lạc, phục vụ kháng chiến.  
 
Tháng 12.1946, nghe theo lời hiệu triệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn quốc kháng chiến bùng nổ, bà Vũ Thị Kính thoát ly gia đình tham gia lực lượng Việt Minh và đổi tên là Trần Thị Khang. Tháng 2.1947, bà được kết nạp vào Đảng. Năm 1949, bà được Tỉnh ủy điều động tham gia Huyện ủy Phù Cừ, nhận nhiệm vụ Bí thư Ban Chấp hành phụ nữ cứu quốc huyện, là người tổ chức, chỉ huy Đội nữ du kích Hoàng Ngân huyện Phù Cừ. 
 
Đầu năm 1950, giặc Pháp mở rộng vùng chiếm đóng của chúng ra toàn bộ vùng đồng bằng Bắc bộ. Địa bàn thôn La Tiến (xã Nguyên Hoà, huyện Phù Cừ) là địa giới rất quan trọng giáp ranh với tỉnh Thái Bình nằm trong vòng kìm kẹp bao vây, nhiều phía của các bốt và gác canh chiến lược của thực dân Pháp nhằm cắt liên lạc giữa cán bộ, chiến sỹ với đồng bào ta.
 
Từ một cô gái xinh xắn, dịu hiền, bà Trần Thị Khang được rèn luyện trở thành cán bộ thông minh và dũng cảm. Ở những thôn đồng bào công giáo bị bọn phản động đội lốt tu sỹ lôi kéo chống phá cách mạng, bà không quản ngại nguy hiểm, xông thẳng vào hang ổ bọn phản động để giác ngộ quần chúng. Đội du kích dưới sự chỉ huy của bà nhiều phen làm cho địch kinh hồn bạt vía.
 
Đầu tháng 6.1950, bà về thôn Phạm Xá (xã Tiên Tiến) họp bàn với chị em chống càn và thu hoạch nhanh vụ lúa chiêm để phòng địch cướp phá.
 
Trong một cuộc bao vây lùng sục của giặc Pháp, bà bị địch bắt từ hầm bí mật. Chúng đưa bà về bốt La Tiến. Đây là phân khu quân sự do một tiểu đoàn Âu Phi và nhiều đại đội ngụy binh đóng giữ, ngăn chặn đường liên lạc của ta qua sông Luộc giữa 3 tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình. Bốt do một tên quan tư người Pháp rất tàn ác chỉ huy.
 
Bốt La Tiến được ví như "Lò cắt tiết, cối xay người" của thực dân Pháp và bè lũ tay sai lúc bấy giờ. Trong bốt có một tên phản bội nên chúng biết rõ về tài trí, sức ảnh hưởng của bà Trần Thị Khang với phong trào cách mạng ở địa phương nói chung và Đội nữ du kích Hoàng Ngân nói riêng nên tra tấn bà Trần Thị Khang rất dã man hòng khai thác thông tin về hoạt động của Việt Minh và cách mạng, tìm cơ sở của Đảng và lực lượng du kích.
 
Dụ dỗ không được, chúng dùng cực hình tra tấn hòng khuất phục ý chí của bà: Treo ngược người lên cành cây mà đấm đá đến khi ngất xỉu, tra điện, dùng kìm rút hết móng tay rồi cắm kim vào đó…
 
Nhưng cực hình cũng không khuất phục được người con gái kiên trung với Đảng, với nhân dân. Ngất đi rồi tỉnh lại, bà vẫn không ngớt vạch trần tội ác của bọn xâm lược, tuyên truyền giác ngộ những kẻ lầm đường lạc lối trở về với Tổ quốc. Tên quan tư cho bà 5 ngày để nghĩ lại, nếu không sẽ xử bắn. Trần Thị Khang chờ đợi ngày đó mà không hề nao núng, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ cơ sở cách mạng và du kích. 
 
Vào một ngày cuối tháng 6.1950, quân giặc đã giết hại bà bằng hình thức man rợ. Trước khi hy sinh, bà Trần Thị Khang vẫn một lòng tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng và thắng lợi của cuộc kháng chiến. Bà hô to khẩu hiệu: "Đả đảo thực dân Pháp”; “Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Hồ Chủ Tịch muôn năm!" Năm đó, bà Trần Thị Khang mới 21 tuổi. Sự hy sinh của bà Trần Thị Khang như thúc giục trái tim những người đang sống sẽ chiến đấu đến cùng để giải phóng quê hương. Bà là tấm gương sáng về phẩm chất anh hùng cách mạng của nữ du kích Hoàng Ngân Hưng Yên.
 
* Tiếp lửa truyền thống kiên trung  
 
Tin bà Trần Thị Khang bị giặc giết hại dã man đã dấy lên một làn sóng căm thù trong phụ nữ và nhân dân Hưng Yên. Ban Chấp hành phụ nữ Cứu quốc tỉnh Hưng Yên đã phát động phong trào phụ nữ toàn tỉnh học tập gương trung liệt của bà; lực lượng nữ du kích Hoàng Ngân tỉnh Hưng Yên đã phát động “Tuần lễ giết giặc, trả thù cho chị Trần Thị Khang”.
 
Nhiều trận đánh của du kích và bộ đội địa phương khiến cho nhiều tên giặc phải đền mạng. Đại hội Phụ nữ Liên khu 3 họp năm 1951 đã tuyên dương công trạng và truy tặng bằng khen cho người hội viên trung kiên, bất khuất Trần Thị Khang. Chính phủ cũng đã truy tặng bà Huân chương Kháng chiến hạng Nhì. Năm 2000, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng bà Vũ Thị Kính - Trần Thị Khang danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
 
Để tỏ lòng tri ân, ghi nhớ công lao đóng góp của lực lượng nữ du kích Hoàng Ngân Hưng Yên và người cán bộ cách mạng ưu tú của tổ chức Hội - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Khang, Hội LHPN tỉnh được giao làm chủ đầu tư công trình Nhà lưu niệm lực lượng nữ du kích Hoàng Ngân và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Khang tại quê hương của bà ở xã Xuân Dục (Mỹ Hào). Công trình có tổng mức đầu tư gần 5 tỷ đồng, bằng nguồn vốn từ ngân sách tỉnh, ngân sách huyện Mỹ Hào, sức đóng góp của cán bộ, hội viên, phụ nữ trong toàn tỉnh và nguồn xã hội hóa. Công trình có quy mô rộng 1.122m2 với các hạng mục: Nhà lưu niệm có diện tích 168m2; nhà bia diện tích 23m2... Nhà lưu niệm là nơi lưu giữ các tư liệu, hiện vật của lực lượng nữ du kích Hoàng Ngân Hưng Yên, tư liệu về phong trào phụ nữ tỉnh Hưng Yên qua các thời kỳ; các tư liệu và hiện vật giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp, tinh thần cách mạng sáng ngời của bà Trần Thị Khang.
 
Đây sẽ là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống, động viên thế hệ trẻ, các tầng lớp phụ nữ tiếp tục phát huy truyền thống, nỗ lực học tập, rèn luyện và cống hiến cho sự phát triển của quê hương, đất nước trong thời kỳ mới. 
 
Lệ Thu 
 
 
;