Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa ở Hưng Yên

Nổi danh với câu ca “Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”, tỉnh Hưng Yên là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa và giàu truyền thống cách mạng. Trải qua thời gian, những lớp trầm tích văn hóa mang đặc trưng vùng đất “Phố Hiến” xưa đã và đang được gìn giữ trong kho tàng di sản văn hóa vô cùng phong phú và đa dạng. Để phát huy giá trị di sản, trao truyền mạch nguồn văn hóa cho các thế hệ mai sau, những năm qua, tỉnh ta đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa.
Bảo quản hiện vật góp phần bảo tồn di  sản văn hóa vật thể trênm
Bảo quản hiện vật góp phần bảo tồn di sản văn hóa vật thể trên địa bàn tỉnh (Công tác bảo quản hiện vật tại bảo tàng tỉnh)
Cụm di tích đền – chùa Ông Tố ở thị trấn Yên Mỹ (Yên Mỹ) được xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2008, hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật tiêu biểu như: 12 sắc phong, bia đá, lục bình, bát hương, đại tự, câu đối... Ngoài ý nghĩa tâm linh, cụm di tích còn là nơi thể hiện rõ mức độ gắn bó tinh thần, ý thức của khu vực cộng đồng dân cư. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, ngôi đền đã bị xuống cấp. Để bảo tồn giá trị văn hóa của cụm di tích, Ban quản lý cụm di tích đền- chùa Ông Tố và chính quyền địa phương đã trình UBND tỉnh và các cấp có thẩm quyền để trùng tu, tôn tạo. Sau khi được chấp thuận, cụm di tích được trùng tu, tôn tạo với tổng trị giá gần 10 tỷ đồng, phần lớn số kinh phí đó được huy động từ nguồn xã hội hóa. Không chỉ có cụm di tích đền - chùa Ông Tố mà thời gian qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể trên địa bàn tỉnh được thể hiện rõ nét.
 
Về di sản văn hóa vật thể, tỉnh Hưng Yên có trên 1.200 di tích các loại trong đó có 165 di tích, cụm di tích xếp hạng cấp quốc gia, 214 di tích, cụm di tích xếp hạng cấp tỉnh. Các di tích chứa đựng nhiều di sản văn hóa vật thể như: hoành phi, câu đối, khánh thờ, sắc phong, hương án, long trụ, quy – hạc… Bên cạnh giá trị về lịch sử, văn hóa còn chứa đựng các giá trị về nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, mỹ thuật của Việt Nam qua nhiều thế kỷ. Theo thống kê sơ bộ, hiện toàn tỉnh có 500 lượt di tích, cụm di tích được trùng tu, tôn tạo bằng nguồn xã hội hóa với tổng kinh phí trên 400 tỷ đồng. Đặc biệt, riêng năm 2017, tỉnh lập hồ sơ trùng tu, tôn tạo cấp thiết 15 di tích cấp quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt.
 
Đến xã Dạ Trạch (Khoái Châu) khi loại hình nghệ thuật hát trống quân vừa được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia, chúng tôi cảm nhận rõ nét hơn niềm vui mừng, phấn khởi của người dân nơi đây. Những năm qua, người dân xã Dạ Trạch (Khoái Châu) đã cùng nhau phục hồi làn điệu trống quân và đưa hát trống quân vào đời sống sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Không được học qua trường lớp nghệ thuật chuyên nghiệp nào, nhưng những “nghệ sỹ nông dân” Dạ Trạch với niềm say mê, tự hào làn điệu quê hương đã đem nhiệt huyết cùng các cấp, ngành làm “hồi sinh” hát trống quân và góp phần đặt nền móng để trống quân Hưng Yên được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ông Nguyễn Văn Hẳn, Chủ nhiệm câu lạc bộ trống quân xã Dạ Trạch cho biết :"Nhiều người dân trên địa bàn xã bỏ công, bỏ sức để theo hát trống quân không đơn thuần là thỏa niềm đam mê mà ẩn sâu trong đó, họ muốn gìn giữ, nâng niu giá trị văn hóa truyền thống của ông cha để lại và thổi hồn tình yêu vào loại hình nghệ thuật cổ truyền này đến với thế hệ trẻ”. 
h
Hát ca trù tại lễ hội đền Phù Ủng (Ân Thi). Ảnh tư liệu
Với bề dày của vùng văn hóa sông Hồng, tỉnh Hưng Yên có kho tàng di sản văn hóa phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc thuần Việt. Toàn tỉnh hiện có trên 400 lễ hội được duy trì hàng năm, nhiều lễ hội được phục dựng cả về quy mô và tính chất, giữ được nét văn hóa đặc trưng riêng. Các trò chơi, các hội thi mang đậm sắc thái văn hóa nông nghiệp như: Lễ hội cầu mưa, rước nước, kéo co... Đặc biệt, tỉnh Hưng Yên là một trong số ít tỉnh còn gìn giữ được hát ca trù, loại hình nghệ thuật được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại; hát trống quân Hưng Yên được vinh danh là loại hình di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Công tác bảo tồn không chỉ dừng lại ở chỗ lưu giữ các di sản văn hóa phi vật thể mà quan trọng hơn là nâng cao ý thức cộng đồng về văn hóa phi vật thể. Người dân đã có ý thức và niềm tự hào rõ rệt về những di sản văn hóa phi vật thể của quê hương mình, từ đó tiếp tục bảo tồn, phát huy và truyền lại cho thế hệ sau. Cùng với đó, tỉnh cũng quan tâm đến đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, du lịch để phát triển du lịch gắn với di tích…
 
Ông Đào Mạnh Huân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: “Xác định công tác bảo tồn là nhiệm vụ quan trọng để di sản văn hóa được bồi đắp, trao truyền từ đời này sang đời khác, những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Ngoài văn bản của Trung ương, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh còn tham mưu với UBND tỉnh ban hành nhiều đề án, chương trình hành động để bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh như: Đề án đầu tư tu bổ, chống xuống cấp di tích xếp hạng cấp tỉnh, cấp quốc gia trên địa bàn tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2016 – 2020; Kế hoạch bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể hát Ca trù và hát Trống quân giai đoạn 2014 – 2020; quy định quản lý di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia trên địa bàn tỉnh nhằm phân cấp rõ chức năng, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương trong việc bảo tồn và gìn giữ các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia tại các di tích; làm hồ sơ xét tặng nghệ nhân dân gian, nghệ nhân ưu tú và hồ sơ trình các cấp có thẩm quyền công nhận các loại hình di sản văn hóa vật thể, phi vật thể trên địa bàn tỉnh”. 
 
Di sản văn hóa là tài sản vô giá vì thế việc bảo tồn, phát huy giá trị và thực hiện Luật Di sản văn hóa là nhiệm vụ không của riêng ai. Vẫn biết, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gặp những khó khăn nhất định, song với sự quan tâm của các cấp, các ngành, sự vào cuộc của mỗi người dân, tin rằng  những di sản văn hóa  trên địa bàn tỉnh sẽ ngày càng được bảo tồn, phát huy giá trị trong cuộc sống hôm nay và mai sau.
 
Vũ Huế
 
 
;