Nét đẹp đầu xuân

"Mùng một Tết Cha, mùng hai Tết Mẹ, mùng ba Tết Thầy" là câu thành ngữ phản ánh nếp sống lễ nghĩa, hướng về gia đình trong ngày Tết của người Việt. Trong tâm thức của người Việt, Tết, đặc biệt là ngày mùng Một, mùng Hai luôn là ngày đoàn viên, ngày dành cho gia đình. Dù ở đâu, đi đâu, làm ăn xa, giàu hay nghèo, vào mùng Một, mùng Hai Tết, ai cũng muốn về quây quần bên mái ấm gia đình, ở đó ông bà, cha mẹ, anh em, con cháu… tề tựu chúc Tết nhau bằng những lời tốt đẹp nhất như: khỏe mạnh, sống lâu, an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt… Đó là nét đẹp văn hóa đầu xuân vẫn được nhiều gia đình gìn giữ.
 
Sáng mùng Ba Tết, tiết trời ấm áp, không khí xuân tràn ngập khắp mọi nẻo đường, len lỏi vào từng ngõ, xóm, từng ngôi nhà. Trước các cổng trường, nhiều nhóm học sinh hẹn nhau để đi đến nhà thầy cô chúc Tết. “Tết thầy” đã trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc ta và được các thế hệ học trò nối tiếp nhau giữ gìn và phát huy.
 
“Minh niên khai bút, bút khai hoa
 
Vạn sự giai thành phú quý đa
 
Đa tử đa tôn, đa phúc lộc
 
Đắc tài đắc lợi, đắc danh gia” 
 
Đó là những câu thơ nói về nét đẹp khai bút đầu xuân được ông cha ta trao truyền từ xa xưa đến ngày nay, ẩn chứa trong đó những mong muốn, lời chúc năm mới tài lộc, bình an đến mỗi người, mỗi nhà.
Mùng 3 Tết thầy
Mùng 3 Tết thầy
Mặc dù khai bút đầu xuân không phải là một nghi lễ bắt buộc trong ngày Tết, nhưng từ lâu, phong tục này đã được duy trì như một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt. Trước đây, thường chỉ có những ông đồ, thầy đồ, học sĩ… mới thực hiện nghi thức này sau thời khắc giao thừa.
 
Ngày nay, tục khai bút đầu xuân đã có nhiều đổi thay. Nhưng với nhiều gia đình, đặc biệt là các học sinh, giới văn nghệ sỹ, người làm nghề viết lách… phong tục này vẫn rất được coi trọng, qua đó gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về một năm mới suôn sẻ, hạnh phúc và thành công.
 
Gắn với tục khai bút, người Việt còn có tục xin chữ đầu năm. Sau thời khắc giao thừa, mọi người du xuân, đi đến các đền, chùa để thắp hương và xin chữ. Ở Hưng Yên, tục cho chữ thường được tổ chức ở các đền, chùa, văn miếu... làm tôn vinh nét văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc.
 
Người Việt Nam có phong tục, trong những ngày Tết, khi cả nhà sum vầy, đoàn tụ, hoặc khi đến nhà người thân, bạn bè chúc Tết, con cháu mừng tuổi ông bà và ông bà lì xì lại con cháu để may mắn cả năm, kèm với đó là những lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, an khang thịnh vượng. Chính vì vậy, số tiền trong mỗi bao lì xì ít nhiều không quan trọng. Đó là món quà tinh thần dịp đầu năm, như một lời chúc tốt đẹp về năm mới an yên và sung túc.
Lì xì may mắn đầu năm là nét đẹp không thể thiếu trong ngày Tết
Lì xì may mắn đầu năm là nét đẹp không thể thiếu trong ngày Tết
“Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi”, theo quan niệm của người xưa thì muối có thể chống xú uế, xua đuổi tà ma và đem lại may mắn cho gia đình. Tục mua muối đầu năm còn có ý nghĩa cầu mong sự đậm đà trong gia đình, tình cảm gắn bó keo sơn giữa các thành viên trong gia đình. Sau khi chào đón màn pháo hoa rực rỡ đêm giao thừa, mọi người thường hay mua những gói muối nhỏ xinh được bày bán ngay cổng chùa, trên đường phố nhiều người qua lại...
Bán muối trong đêm giao thừa tại Quảng trường thành phố Hưng Yên.
Bán muối trong đêm giao thừa tại Quảng trường thành phố Hưng Yên
Mỗi khi tết đến - xuân về, bên cạnh mâm ngũ quả tượng trưng cho âm dương - ngũ hành, các gia đình thường tìm và chọn mua hai cây mía thật to, thật thẳng để dựng hai bên bàn thờ tổ tiên. Cây mía được chọn để thờ phải được giữ nguyên tán lá, gốc rễ, không được sâu. Với ý nghĩa về "sự nối kết". Anh Mai Thế Anh, phường An Tảo, thành phố Hưng Yên cho biết: “Năm nào gia đình tôi cũng mua mía đêm giao thừa, cây mía giống như một biểu tượng của sự giao hòa trời - đất, kết nối hai thế giới âm - dương”.
 
Hương Giang – Nguyễn Nhân
 
;