Bác Hồ với thiên nhiên và mùa xuân đất nước

13:31, 11/02/2021

Trong tư tưởng, tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tình yêu thiên nhiên và mùa xuân đất nước luôn sâu nặng. Điều đó không chỉ thể hiện trong tác phẩm thơ ca và những trước tác để lại mà còn trong toàn bộ cuộc đời cách mạng của Người.


Mang trong mình phẩm chất của nhà hiền triết phương Đông, không tách mình ra khỏi hay đối lập với tự nhiên, Bác luôn sống chan hòa với thiên nhiên. Vì thế, những nơi Bác chọn làm chỗ ở và làm việc trong thời kỳ còn đen tối trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 hoặc trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ vừa bảo đảm sự bí mật cần thiết, vừa gần gũi chan hòa với thiên nhiên, đất nước. Suối Lênin, hang Pác Bó ở Cao Bằng, lán Nà Lừa ở Tân Trào - Tuyên Quang, khu Đá Chông ở Ba Vì - Sơn Tây (cũ) là những địa danh đã đi vào lịch sử. Ngay cả khi sống giữa Thủ đô sau hòa bình lập lại năm 1954 cho tới ngày tạ thế (1969), nơi ở của vị Chủ tịch nước cũng không phải một biệt thự sang trọng, nguy nga mà là căn nhà sàn gỗ đơn sơ có vườn cây, ao cá bao quanh, tràn ngập nắng và tiếng chim ca hát.


Tình yêu thiên nhiên, đất nước của Bác được thể hiện thành những lời nói và việc làm cụ thể, thiết thực để bảo vệ thiên nhiên, tài sản quý giá của quốc gia. Trong một dịp nói chuyện với cán bộ và nhân dân, Bác giải thích một cách dễ hiểu về tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng: “Nếu rừng cạn kiệt thì không còn gỗ và mất nguồn nước thì ruộng nương mất màu, gây ra lụt lội và hạn hán… Nếu cứ để tình trạng đồng bào phá một ít, nông trường phá một ít, công nhân phá một ít, thậm chí đoàn thăm dò địa chất cũng phá một ít thì rất tai hại. Phá rừng thì dễ nhưng gây lại rừng phải mất hàng chục năm. Phá rừng nhiều như vậy sẽ ảnh hưởng đến khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống… Phá rừng là đem vàng đổ xuống biển”. Vì vậy, từ năm 1959, Bác đã phát động phong trào “trồng cây gây rừng” và mở đầu cho hoạt động “Tết trồng cây” trên khắp đất nước được duy trì đến ngày nay. Người viết: “Mùa xuân là tết trồng cây/Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”.


Tư tưởng tình cảm với thiên nhiên đất nước của Bác đã thể hiện bằng hành động cụ thể. Sinh thời, Người đã từng cùng các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, bà con nông dân và các cháu thiếu nhi tham gia “Tết trồng cây” ở một số địa phương miền Bắc như Hà Nội, Hà Tây (cũ) mỗi dịp xuân về. Hằng ngày Bác vẫn thường cho cá ăn trong ao cá, chăm sóc cây cối quanh khu nhà sàn ở Phủ Chủ tịch. Những hành động ấy ngoài ý nghĩa giáo dục còn phản ánh tình yêu thiên nhiên, đất nước nồng ấm như máu thịt của Người.


Là lãnh tụ cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đồng thời là một nhà thơ lớn. Trong tư tưởng, tình cảm của Người có sự hội tụ, kết tinh hai phẩm chất: Nhà tư tưởng và nhà nghệ sĩ. Thiên nhiên trong thơ Bác không chỉ là đối tượng để chiêm ngưỡng, miêu tả, là tác nhân khơi nguồn cảm xúc thẩm mỹ, mà còn là nơi gửi gắm tư tưởng, suy ngẫm, tạo thành một thứ “thiên nhiên thứ hai”, không còn là “cái tự nhiên tự nó” mà đã trở thành “cái tự nhiên cho ta” như cách nói của Heghen.


Trong những tháng ngày bị giam giữ trong chốn lao tù của chế độ Tưởng Giới Thạch (1942 - 1943), Bác đã quên đi thân phận tù đày, luôn mở lòng đón nhận thiên nhiên. Tâm hồn nghệ sĩ của Bác đã bao lần rung động trước vẻ đẹp: Áng mây, cánh chim chiều, lò than rực hồng nơi xóm núi, vầng trăng, chòm sao trong đêm, bông hồng nở sớm mai, dòng sông, ngọn núi…


Trong bài thơ “Ngắm trăng”, Người viết: “Trong tù không rượu cũng không hoa/Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ/Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ/Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”. Trên đường bị giải đi qua các nhà lao, dù chân xiềng tay xích, Bác vẫn chan hòa với thiên nhiên khiến cho sự vật như được thăng hoa, chắp cánh: “Mặc dù bị trói chân tay/Chim ca rộn núi hương bay ngát rừng/Vui say ai cấm ta đừng/Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu” (Trên đường).


Thiên nhiên được Bác lấy làm ẩn dụ cho tấm lòng yêu nước thiết tha, thuỷ chung với lý tưởng cách mạng, không gì có thể làm mờ đục:


“Núi ấp ôm mây mây ấp núi


Lòng sông gương sáng bụi không mờ 


Bồi hồi dạo bước Tây Phong Lĩnh 


Trông lại trời Nam nhớ bạn xưa”.


      (Mới ra tù tập leo núi)


Trở về nước sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, hình bóng đất nước, quê hương trở thành thiêng liêng hơn bao giờ hết. Người đã ôm hôn nắm đất khi vừa đặt chân lên mảnh đất Cao Bằng, địa đầu Tổ quốc. Trong thời gian ở hang Pác Bó cùng Trung ương Đảng lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8.1945, nơi “sơn cùng thủy tận” ấy đã tạo nên bao nguồn xúc cảm để Bác viết hàng loạt bài thơ tràn ngập tình yêu thiên nhiên, đất nước: “Pác Bó hùng vĩ”,“Tức cảnh Pác Bó”… Sống giữa núi rừng Việt Bắc, dù bận trăm công nghìn việc chỉ đạo kháng chiến, nhưng xúc cảm về thiên nhiên, đất nước vẫn như mạch nguồn không vơi cạn:


“Rằm xuân lồng lộng trăng soi 


Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân 


Giữa dòng bàn bạc việc quân 


Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”


  (Rằm tháng Giêng)


Trong Bác, nhà thơ và người chiến sĩ đã hòa làm một khiến ta khó phân biệt được đâu là nhà lãnh đạo cách mạng đâu là một thi nhân. Người ung dung, tự tại trong lúc kháng chiến còn vô vàn gian khổ: “Xem sách chim rừng vào cửa đậu/Phê văn hoa núi ghé nghiêng soi/Tin vui thắng trận dồn chân ngựa/Nhớ cụ thơ xuân tặng một bài” (Tặng cụ Bùi Bằng Đoàn).


Ở cương vị Chủ tịch nước, năm nào Bác cũng có thơ chúc Tết, mừng Xuân gửi tới quân dân cả nước. Thơ Xuân của Bác vừa mang không khí mùa xuân, vừa là lời kêu gọi toàn dân đánh giặc và xây dựng chủ nghĩa xã hội khiến hàng triệu con tim xúc động. Đặc biệt là các bài thơ Xuân 1947, thơ chúc Tết 1968, thơ chúc Tết 1969... chứa đựng tư tưởng lớn và có giá trị nghệ thuật cao.


Thiên nhiên và mùa xuân đất nước trong đời sống tinh thần của Bác là thái độ ứng xử tích cực của con người với đời sống xung quanh. Sự hòa đồng với thiên nhiên, nỗ lực bảo vệ thiên nhiên bằng hành động, phản ánh nhân sinh quan và thế giới quan của một chiến sĩ cộng sản lỗi lạc. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc, trở thành một trong những nội dung quan trọng trong tư tưởng, đạo đức của Bác Hồ mà chúng ta cần học tập, noi theo.


NGUYỄN NGUYÊN TẢN
 



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)