PHỤC DỰNG LỄ RƯỚC NƯỚC: Tái hiện nét văn hóa truyền thống

16:17, 03/09/2012

Rước nước là một loại hình văn hoá dân gian, một nghi thức tâm linh đặc sắc biểu thị tín ngưỡng cầu nước của những cư dân sống với nền văn minh lúa nước ven sông Hồng, Lễ rước nước đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân để cầu cho muôn dân được một năm mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, bội thu… Theo nguyện vọng của nhân dân, thành phố Hưng Yên đang phục dựng lại ghi thức rước nước của lễ hội đền Mẫu - phường Quang Trung.

Ngược dòng thời gian trở về hơn 300 năm trước, vào thế kỷ XVI, Phố Hiến là một thương cảng lớn, một đầu mối giao lưu quốc tế quan trọng, sầm uất và phồn thịnh, trở thành một “Tiểu Tràng An” ở đàng ngoài và đã đi vào lịch sử với câu ca nổi tiếng “Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”. Cùng với sự hưng thịnh của Phố Hiến, những du khách nước ngoài đến làm ăn buôn bán đã mang đến Phố Hiến phong tục tập quán của xứ họ và đã xây dựng những ngôi đình, đền, chùa để thờ cúng theo tín ngưỡng và tập quán riêng của dân tộc họ. Trong đó phải kể đến những di tích mang đậm nét kiến trúc Trung Hoa, dấu tích còn để lại là những đền, chùa nằm trong quần thể di tích lịch sử Phố Hiến,  trong đó có đền Mẫu, phường Quang Trung thờ bà Quý Phi, họ Dương nhà Tống (Trung Quốc), được người đời tán xưng là Dương Thiên Mẫu, Mẫu Nghi Thiên Hạ.

Theo truyền thuyết, vào thế kỷ XIII khi quân Nguyên xâm lược nhà Tống, vua và hoàng tộc xuống thuyền chạy về phương Nam. Vì không chịu khuất phục trước sự truy bức của quân Nguyên, vua Tống và một số người trong hoàng cung nhảy xuống biển tự vẫn. Thi thể của Dương Quý Phi trôi dạt về vùng cửa sông Phố Hiến, được nhân dân chôn cất chu đáo. Người nội thị của triều đình Bắc quốc là quan thái giám họ Du trong cơn loạn lạc tới Phố Hiến, được nhân dân địa phương giúp đỡ đã tập hợp những người Hoa lánh nạn hưng công xây dựng đền thờ, lập làng Hoa Dương.  Trong thời gian quan thái giám họ Du ngụ tại thôn Hoa Dương (tức làng Mậu Dương, phường Hồng Châu ngày nay), ông đã có công lao hướng dẫn dân làng làm nghề canh nông, trồng dâu, nuôi tằm, buôn bán thủ công, đánh cá nhờ vậy mà nhân dân được sống ấm no, hạnh phúc. Sau khi ông chết người dân trong làng đã tôn ông là thành hoàng làng và dựng đình riêng để thờ ông, đó là đình Hiến ngày nay.

      Lễ hội truyền thống đền Mẫu thường gắn liền với lễ hội đình Hiến được tổ chức từ ngày 10 – 13/3 âm lịch. Mở đầu là buổi tế long trọng do các quan viên làng Mậu Dương thực hiện. Hôm sau tổ chức rước nước từ sông Hồng về làm lễ mục dục. Buổi rước sôi động nhất là rước liềm và rước du. Rước liềm tổ chức vào ngày 12/3, đám rước xuống đình Hiến và trở về đền chính. Đám rước du được tổ chức vào ngày hôm sau. Đám rước đi quanh phố. Trong những ngày lễ hội, đền thường tổ chức thi đấu cờ, (quân cờ là nam thanh nữ tú) thi đấu tổ tôm; chọi gà; hát chầu văn…Từ năm 1945 đến nay lễ rước nước đã bị mai một, song sở theo nguyện vọng của nhân dân trong vùng, muốn khôi phục lại lễ rước nước cùng với lễ rước liềm – đây là nghi thức tín ngưỡng dân gian cầu cho mưa thuận, gió hoà, mùa màng bội thu, muôn dân trăm họ được ấm no, hạnh phúc. Ngày 13/3/2012 thành phố Hưng Yên đã có tờ trình số 32 gửi UBND tỉnh Hưng Yên và Sở VH – TT & DL cho phép phục dựng lại nghi thức rước nước của lễ hội đền Mẫu. Các ghi thức về lễ rước nước, UBND thành phố đã giao BTC lễ hội phường Quang Trung và BQL di tích đền Mẫu xây dựng kịch bản đúng theo ghi lễ truyền thống phù hợp với phong tục, tập quán của người Việt.

            Theo BTC lễ hội phường Quang Trung, lễ rước nước sẽ được tổ chức vào sáng 1/4 (Tức 11/3 âm lịch). Đi đầu đoàn rước sẽ là đội trống, chiêng, kỳ lân, sư tử, rồi đến cờ hội, phướn phật, bàn án lễ vật, phường bát âm, đoàn sư vãi nhà chùa, kiệu đặt choé đựng nước, bát kích, bát bửu, kiệu long đình, tiếp theo là đến đội tế, đoàn con nhang đệ tử áo the khăn xếp, áo tứ thân màu sắc rực rỡ, nhân dân địa phương và du khách thập phương…Đoàn rước sẽ bắt đầu xuất phát từ đền Mẫu, lên đốc đê, xuôi dọc đê đến cửa khẩu, xuôi dọc phố Lê Hồng Phong và dừng bước tại bến phà Yên Lệnh cũ, một đoàn tiêu biểu đội hành lễ cùng các nhà sư sẽ mang choé nước lên thuyền rồng du ra giữa dòng sông Hồng tiến hành các ghi thức lễ rước nước. Thuyền rồng được trang trí rực rỡ, hộ tống 2 bên sẽ là 2 thuyền làm công tác cứu hộ cũng được trang trí lộng lẫy. Khi nước rước lên bờ đoàn rước sẽ theo dọc đường Lê Hồng Phong, xuôi đường Bạch Đằng để về đền Mẫu. Tại đây nước được đặt ở nơi  trang trọng để các nhà sư làm lễ khai quy sái tịnh rồi đưa nước vào đặt trong đền để thờ.

Sau hơn 60 năm, đây là năm đầu tiên thành phố Hưng Yên phục dựng lại lễ rước nước nhằm tái hiện nét văn hoá lịch sử truyền thống, giúp cho người dân hiểu được bản sắc văn hoá, giá trị nhân văn của đất và người Phố Hiến cùng ghi thức tâm linh của di tích đền Mẫu, nhằm thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách thập phương đến dâng hương, chiêm bái. Việc khôi phục lễ rước nước truyền thống không chỉ tạo không khí phấn khởi trong nhân dân mà còn bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá phi vật thể của lễ hội đền Mẫu, góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Thông qua lễ hội đền Mẫu nói riêng, lễ hội văn hoá dân gian Phố Hiến nói chung sẽ là dịp giới thiệu, quảng bá hình ảnh Phố Hiến xưa – thành phố Hưng Yên hôm nay đang trên đà  hội nhập và phát triển với những người con Hưng Yên trên mọi miền Tổ quốc và bạn bè trong, ngoài nước cùng chung tay, góp sức xây dựng thành phố Hưng Yên văn minh, giàu đẹp.

 

Hồng Thái

Đài Truyền thanh thành phố

 


Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)