Để người lao động gắn bó doanh nghiệp

Từ ngày 1.1.2015, Nghị định số 103/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc trong các doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có thuê mướn lao động theo hợp đồng lao động có hiệu lực thi hành thay thế Nghị định 182/2013/NĐ-CP ngày 14.11.2013. Theo đó, mức lương tối thiểu vùng lần này cao hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định cũ từ 250 - 400 nghìn đồng/tháng. Hưng Yên có 4 huyện gồm: Mỹ Hào, Yên Mỹ, Văn Lâm, Văn Giang và thành phố Hưng Yên được xếp vào vùng II và các huyện còn lại thuộc vùng III. Việc quy định mức lương tối thiểu vùng của Chính phủ đã được thực hiện từ nhiều năm, là căn cứ để tổ chức công đoàn, người lao động phối hợp với doanh nghiệp xây dựng thỏa ước lao động tập thể, quy chế của doanh nghiệp, xây dựng các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thang bảng lương cũng như mức lương ghi trong hợp đồng lao động… nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định của pháp luật lao động và tương quan hợp lý tiền lương giữa lao động chưa qua đào tạo với lao động đã qua đào tạo và lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, giữa lao động mới tuyển dụng và lao động có thâm niên làm việc tại doanh nghiệp… 
 
Sản xuất tại Công ty TNHH MTV Dệt kim đông xuân (Khoái Châu)
Sản xuất tại Công ty TNHH MTV Dệt kim đông xuân (Khoái Châu)

Qua các cuộc thanh tra, kiểm tra của một số ngành chức năng của tỉnh và các địa phương trong năm qua cho thấy, mức thu nhập của người lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đạt bình quân khoảng 4,6 triệu đồng/người/tháng. Thu nhập giữa các ngành nghề, nhóm doanh nghiệp có sự khác nhau, công nhân ngành may hiện đạt khoảng 5 triệu đồng/người/tháng, công nhân cơ khí, điện tử đạt 4 - 5 triệu đồng/người/tháng; khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khoảng 4,5 - 5,5 triệu đồng/người/tháng… Thời gian, môi trường làm việc của người lao động trong các doanh nghiệp cũng không đồng đều. Trong các doanh nghiệp của nhà đầu tư Nhật Bản, người lao động chỉ làm việc 8 tiếng/ngày và 5 ngày/tuần, trong khi đó nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam công nhân thường phải làm việc 9 - 10 tiếng/ngày, công nhân chỉ nghỉ ngày chủ nhật … 

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết: Đa số doanh nghiệp đều quan tâm đến việc quy định mức lương tối thiểu vùng mà Nhà nước quy định nhưng việc áp dụng chủ yếu chỉ để làm căn cứ tham gia bảo hiểm bắt buộc cho người lao động. Các chủ doanh nghiệp đều cho rằng mình trả lương cho người lao động cao hơn quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp không nhận thức rằng đây chỉ là quy định lương cơ bản bậc I mà không nghĩ đến thâm niên làm việc, thời gian đóng góp, gắn bó của người lao động với doanh nghiệp nhiều năm. Khá nhiều doanh nghiệp không tổ chức thi tay nghề, nâng bậc lương cho người lao động. Chính vì vậy, số doanh nghiệp đăng ký thang, bảng lương của đơn vị mình với cơ quan chức năng rất ít. Năm 2014, khi chuyển việc tiếp nhận đăng ký thang, bảng lương từ cấp tỉnh về cấp huyện quản lý thì huyện Mỹ Hào cũng chỉ tiếp nhận hơn 40 trên tổng số hơn 120 doanh nghiệp đang hoạt động. Với các doanh nghiệp, quy định mức lương tối thiểu vùng chủ yếu để làm căn cứ đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, còn lương của người lao động đều được chi trả theo hình thức thỏa thuận, khoán sản phẩm. Nếu chiếu theo mức lương quy định của vùng III là 2,4 triệu đồng mà doanh nghiệp trả cho người lao động từ 3,5 - 4 triệu đồng/người/tháng thì thấy rõ con số chênh lệch. Song nếu tính thâm niên làm việc, tương đương với bậc nghề và số giờ làm việc trong ngày của công nhân thì vẫn còn nhiều điều đáng bàn. 
Bộ luật Lao động nước ta quy định công nhân làm việc không quá 8 giờ/ngày, không quá 48 giờ/tuần và công nhân ngành may làm việc không được vượt quá 300 giờ/năm. Nhưng thực tế thời gian làm việc của công nhân vượt quy định nói trên khá nhiều. Công nhân ngành may làm việc vượt thời gian quy định 1 - 2 giờ/ngày, công nhân cơ khí, điện tử vượt trung bình 0,5 - 1 giờ/ngày. Cường độ, thời gian làm việc cao trong khi thu nhập chưa thực sự đáp ứng nhu cầu cuộc sống tối thiểu và không thể có tích lũy. Chị Phạm Thị Ngân, Công ty Phương Đông chia sẻ: Hai vợ chồng tôi làm công nhân với tổng thu nhập trung bình 8 - 9 triệu đồng/tháng, trong khi phải chi phí tiền thuê nhà trọ mất 900 nghìn đồng, tiền điện, nước, gas và dịch vụ điện thoại khoảng 1 triệu đồng, tiền ăn khoảng 3 triệu đồng… thì cuối tháng cũng không còn tiền, đó là chưa kể lúc các con đau ốm không đi làm được, bị giảm lương, cắt thưởng mà chi phí thuốc men lại cao… 
Xung quanh vấn đề này, ông Lê Hữu Thuận, Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội bày tỏ: Thực tế, mức lương tối thiểu vùng cao nhất áp dụng cho năm 2015 trên địa bàn tỉnh với vùng II là 2 triệu 750 nghìn đồng/tháng, vùng III là 2,4 triệu đồng/tháng mới chỉ cơ bản đáp ứng được yêu cầu cuộc sống tối thiểu của người lao động. Ngành lao động – thương binh và xã hội đang tích cực phối hợp với các ngành, địa phương tuyên truyền để các doanh nghiệp quan tâm hơn nữa đến thu nhập của người lao động; tăng cường thanh tra, kiểm tra chế độ làm việc, cách tính lương cho công nhân của doanh nghiệp để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp cho người lao động và phát triển nguồn nhân lực một cách bền vững. 
 
Lệ Thu 
 
 
;