Dự thảo chương trình các môn học: Chú trọng việc hình thành và phát triển năng lực cho người học

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo chương trình 20 môn học, hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông mới. 
 
So với hiện hành, dự thảo chương trình các môn học có nhiều điểm mới về nội dung, cấu trúc, chú trọng việc hình thành và phát triển năng lực cho người học, đặc biệt là năng lực áp dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào giải quyết vấn đề của thực tiễn. Từ các năng lực đó, mỗi môn xác định nội dung và yêu cầu cần đạt riêng.
Cô và trò trường Tiểu học Đào Dương (Ân Thi) Ảnh minh họa
Cô và trò Trường Tiểu học Đào Dương (Ân Thi). Ảnh minh họa
Chương trình các môn học về cơ bản đã giảm tải so với hiện hành, đặc biệt là giảm kiến thức hàn lâm, lắt léo. Ví dụ giảm nội dung về Số phức, Đa thức ở chương trình môn Toán. Nội dung các môn học được tổ chức theo cấu trúc đồng tâm (các lớp/cấp học trên sẽ học lại và nâng cao kiến thức lớp dưới); tích hợp một số môn thành một môn học. Môn Ngữ văn sẽ được thiết kế theo hướng mở để giáo viên có thể lựa chọn tác phẩm giảng dạy cho học sinh. Đề kiểm tra phải đưa văn bản ngoài sách giáo khoa để đánh giá được sự hiểu và vận dụng kiến thức của người học. Ở hoạt động trải nghiệm sáng tạo, các buổi định hướng nghề nghiệp sẽ giới thiệu nghề nghiệp tương lai, những yêu cầu nghề đặt ra, giúp học sinh khám phá năng lực của bản thân phù hợp với ngành nghề nào và cần bổ sung kiến thức, kỹ năng nào để đáp ứng được nghề đó…
 
Dự thảo chương trình các môn học đã nhận được nhiều ý kiến đánh giá, nhận xét của giáo viên trong tỉnh. Cô giáo Lê Thị Quỳnh Sen, Trường THPT Dương Quảng Hàm (Văn Giang) nhận xét: Dự thảo môn Ngữ văn được xây dựng theo hướng mở, đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá. Từ đó, phát huy tính tích cực của người học; sử dụng kiến thức tích hợp và có khả năng phân hóa khá cao; đa dạng các phương pháp và hình thức tổ chức học. Đồng thời, giáo viên phát huy sáng tạo, tìm tòi trong dạy học. Chương trình sắp xếp, lựa chọn các kiểu văn bản khoa học, bảo đảm cân đối vùng miền, dân tộc, quốc gia, thể loại… 
 
Đối với môn Tiếng Anh,  cô giáo Nguyễn Thị Duyên, Trường THPT Hưng Yên (thành phố Hưng Yên) cho rằng: Chương trình có nội dung hay và phù hợp với sự phát triển của xã hội trong thời kỳ hội nhập. Các chủ đề gần gũi với học sinh trong cuộc sống hàng ngày. Nội dung ngôn ngữ phù hợp và giúp học sinh phát triển các kỹ năng giao tiếp và năng lực ngôn ngữ. Bài học trong chương trình tổng thể được thiết kế theo đường xoắn ốc để giúp học sinh củng cố, ôn tập và vận dụng thành thục ngôn ngữ. Theo cô giáo Đỗ Thị Sang, Trường THPT Khoái Châu (Khoái Châu), nội dung chương trình giáo dục môn Hóa học đã bổ sung thêm một số nội dung để bảo đảm tính khoa học, hiện đại và thực tiễn. Chương trình đã xây dựng một số chuyên đề học tập giúp học sinh yêu thích môn Hóa học có thêm cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu nhiều hơn về môn học; chú trọng đưa thêm những vận dụng thực tiễn đời sống, thực tiễn sản xuất. 
 
Các môn Địa lý, Sinh học cũng được nhiều giáo viên đánh giá: Kiến thức khoa học tự nhiên, tìm tòi và khám phá thế giới tự nhiên; vận dụng kiến thức vào thực tiễn các năng lực tìm hiểu tự nhiên biểu hiện rất rõ ràng; các chuyên đề học tập là những chuyên đề chuyên sâu nhưng có tính ứng dụng cao và rất có ý nghĩa trong định hướng nghề nghiệp cho học sinh.
 
Lịch sử là môn học có nhiều tranh cãi khi xây dựng dự thảo chương trình giáo dục phổ thông. Song dự thảo chương trình môn học này đã nhận được sự đồng tình cao của nhiều giáo viên. Giáo viên Cáp Xuân Hỷ, Trường THCS Phạm Huy Thông (Ân Thi) cho rằng: Chương trình đã nêu rõ các địa chỉ tích hợp với bộ môn Địa lý; cấu trúc nội dung chương trình môn Lịch sử đổi mới khá căn bản. Chương trình Lịch sử chỉ lựa chọn những sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu của vùng miền, quốc gia, khu vực, một số giai đoạn lịch sử. Phần lịch sử thế giới, Việt Nam được viết song song, theo tiến trình thời gian, qua đó học sinh nắm được kiến thức của hai phần, học sinh thấy được sự ảnh hưởng của lịch sử thế giới đối với Việt Nam và cũng thấy được sự ảnh hưởng tác động của lịch sử Việt Nam đối với thế giới. Thiết bị, dạy học, thuật ngữ lịch sử được cung cấp khá đầy đủ. Đồng thời đưa vấn đề biển, đảo, chiến tranh biên giới vào chương trình môn học mới, góp phần giáo dục học sinh ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
 
Về vấn đề trên Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cán bộ, giáo viên các nhà trường tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến vào dự thảo, một mặt nắm bắt nội dung, nhận xét ưu điểm hay những điểm bất cập để góp ý với ban soạn thảo chương trình xem xét, điều chỉnh hợp lý, đồng thời có bước chuẩn bị về tâm thế, chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới khi triển khai chính thức.
 
Đào Doan
 
;