Gốc rạ

18:05, 02/12/2021

Một chiều chớm đông, cái lạnh theo từng bước chân khi nắng nhạt dần trên cánh đồng làng. Đã lâu lắm tôi mới lại gặp người đi cắt rạ. Sau một mùa vụ dâng hiến những hạt thóc vàng cho đời, giờ đây, cây lúa lại dành phần gốc cuối cùng của mình tặng cho người nông dân khi ngày đông rét mướt sang.

Cắt rạ trên đồng làng


Trước đây, gốc rạ là thứ phụ phẩm nông nghiệp được các gia đình nông thôn tích góp sau mỗi vụ gặt. Nhất là rạ mùa, thứ rạ dài ngày trên đồng, được phơi nắng thu, khô và mượt. Rạ để đun nấu, để rải trên những luống ngô, luống khoai, để làm thức ăn cho trâu, bò... và để lợp nhà. Ngày tôi còn nhỏ, trong xóm vẫn còn một vài ngôi nhà mái rạ. Nhà cô chú tôi là một điển hình. Cô chú lấy nhau lúc rất nghèo khó. Ông bà tôi cho một góc vườn để chú đến ở rể. Không có tiền xây nhà lợp ngói, cô chú ở trong ngôi nhà nhỏ vách đất và mái lợp rạ. Chú là người chịu khó và khéo tay. Tôi vẫn còn nhớ như in hình ảnh ngôi nhà mái rạ nhỏ xinh như trong chuyện cổ tích ấy. Rạ mùa, được tuyển chọn từng nắm, tuốt bớt lá, óng và cứng cáp, phơi nắng khô tự nhiên. Sau đó được khéo léo xếp, buộc thành từng tấm, rồi lợp lên mái nhà. Một mái rạ lợp chắc tay, dày dặn, có thể chịu được vài mùa mưa nắng. Sau mỗi vụ mùa, chỉ cần thay hoặc bổ sung cho những nơi mái ải mục. Ngôi nhà nền đất, mái rạ, rất dân dã và gần gũi, đem đến không gian mát mẻ mùa hè và ấm áp vào mùa đông. 


Sau này, khi nhà ngói, rồi nhà mái bằng mọc lên, hình ảnh mái rạ nhỏ xinh nằm giữa bốn bề cây lá vẫn khiến tôi nhung nhớ khôn nguôi. Trẻ con ngày ấy vào mùa này cứ rảnh là ra đồng cắt rạ. Người đi cắt rạ ngoài đồng cũng đông vui như đi gặt. Nào liềm, nào quang gánh, có nhà cắt xong mang về luôn, có nhà lại phơi rải trên ruộng vài nắng cho khô hẳn. Rạ dùng vào nhiều việc nên nhà nông ai cũng quý. Mẹ tôi bảo, rạ khô đun chắc hơn rơm, lại ít khói bụi, nấu nướng rất tốt. Hơn nữa, ruộng cắt sạch rạ sẽ có điều kiện để vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại và mầm bệnh của mùa cũ. Tro bếp sau đó lại được đổ ra ruộng, giúp đất tơi xốp. 


Mỗi lần người làng rủ nhau đi cắt rạ, bao nhiêu chuyện vui râm ran từ ruộng này sang ruộng khác. Những bó rạ khô nằm tày tặn trên mặt ruộng, tiếng liềm xoèn xoẹt, rạ rung rinh, những chú cào cào, bọ muỗm bay lao xao... Trên con đường đồng khô mòn màu cỏ úa, người ta đã cắt rạ xong và kĩu kịt gánh về. Mặt ruộng trở nên phẳng phiu, nghe đâu đó như có tiếng cựa mình của hạt mầm nơi đất ẩm. 


Chiều quê nhẹ buông, thả bước chậm hơn cả đàn trâu no cỏ, tôi ước sao trong tay được ôm một bó rạ thật lớn, chạy về gian bếp nhà. Rạ khô cháy lách tách trong bếp, nồi cơm sôi lục bục, cái ấm áp và thơm tho như chiếm lấy gian bếp nhỏ, chiếm trọn cả tâm hồn.


Hải Triều
 



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)