Ước vọng những cây cầu

20:29, 18/12/2021

Ở xã Hưng Đạo (Tiên Lữ) có một cột mốc do Pháp dựng ghi dấu là trung tâm đồng bằng Bắc Bộ. Hưng Yên đất chật, người đông và là tỉnh duy nhất cả nước không có núi rừng, biển cả.

 

Cầu Hưng Hà bắc qua sông Hồng


Từ thuở hồng hoang, con chim từ núi bay về biển và dấu chân con người theo lưu vực sông Hồng tìm những đường đi. Người Việt cổ trên đất phù sa cổ ở Hưng Yên khai hoang mở đất, lập làng và cấy trồng lúa nước, góp phần khởi lập nền tiền văn minh của đồng bằng châu thổ được tạo lên bởi sông Hồng và hệ thống sông Thái Bình từ rất xa xưa.


Đất mỡ màu và sự cần cù của người nông dân “hai sương một nắng”, đã bao đời làm lên bốn mùa hoa trái tốt tươi. Thổ nhưỡng phía nam tỉnh Hưng Yên ưu ái cho hương thơm vị ngọt của loài nhãn quý, “nhãn lồng tiến vua” nổi tiếng trong Nam ngoài Bắc. Dọc bãi sông Hồng, sông Luộc từ ngàn xưa đã có nghề trồng dâu nuôi tằm, sử sách còn ghi, làng Vân Phương, xã Liên Phương (thành phố Hưng Yên) nổi tiếng một thời với nghề dệt lụa, góp mặt ở thương cảng Phố Hiến ngày nào vượt đại dương đến với khách hàng ở nhiều nước xa xôi. Cứ mỗi độ xuân về, hoa nhãn vàng ươm khắp các làng quê yêu dấu, trên con đê uốn lượn xứ nhãn Hồng Châu, Hồng Nam, Quảng Châu, Tân Hưng (thành phố Hưng Yên)… hay trên mỗi con đường quê phủ đầy bóng nhãn. Nghề nuôi ong lâu đời đã làm lên mật ngọt đồng bằng đặc trưng từ hoa nhãn quê nhà. Sen cả nước nhiều nơi có, nhưng những đầm sen Hưng Yên từ bùn đen mọc ra hạt sen bùi nấu với bột dong, đường kính trắng, đỗ xanh và long nhãn Hưng Yên là món chè đặc sản khách phương xa ăn một lần nhớ mãi. Rồi tương Bần từ hạt gạo, hạt đỗ quê ta, rồi gà Đông Cảo nuôi từ hạt thóc, hạt ngô quê mình thịt ngon thơm không chỉ người Việt mà người nước ngoài cũng thích, rồi các làng nghề, các món đặc sản ẩm thực quê hương...


Truyền thuyết kể rằng, dòng sông Cái (sông Hồng) chảy qua Hưng Yên bãi bờ bằng phẳng, nước và phù sa tích tụ về mênh mang cả vùng Khoái Châu trù phú, nàng công chúa con Vua Hùng kết duyên với chàng trai nghèo đánh cá làm nên thiên tình sử Tiên Dung - Chử Đồng Tử. Hưng Yên mang trong mình những trầm tích văn hóa vật thể và phi vật thể, đó là những di tích dày đặc đền, đình, chùa, miếu, quán... là đất học có Văn miếu Xích Đằng, là quê hương của nhiều danh nhân các lĩnh vực, là một số làng khoa bảng, là làn điệu trống quân, ca trù, hát chèo làm say đắm lòng người mỗi dịp lễ hội... góp phần tô thắm cho văn hóa Việt Nam thêm đậm đà bản sắc dân tộc. Phố Hiến cổ không còn nguyên trạng do nhiều nguyên nhân, nhưng câu ca trong dân gian còn lưu truyền mãi “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến”. Người Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh, Pháp rồi người Trung Hoa, nhiều nước Đông Nam Á đã vượt biển ngược sông Hồng đến với quê ta và dừng lại góp phần làm lên Phố Hiến, buôn bán sầm uất, hưng thịnh suốt hơn ba thế kỷ, trước khi đô thị cổ này lụi tàn vào thế kỷ XIX. Vậy là Hưng Yên đâu chỉ có hoa thơm trái ngọt, có các di sản văn hóa nghìn đời, Hưng Yên một thời còn là mảnh đất có truyền thống thương mại lớn nhất nhì cả nước, từ mấy trăm năm trước đã “mở cửa, hội nhập” với thế giới bên ngoài.


Cuối năm 2019, khi cầu Hưng Hà vượt sông Hồng trên tuyến đường nối hai đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng với Cầu Giẽ - Ninh Bình sắp khánh thành, tôi một mình đi bộ trên cây cầu sừng sững nơi ngã ba sông Hồng, sông Luộc, miên man nghĩ về Hưng Yên bao quanh hai phía tây và nam là những dòng sông lớn. Những dòng sông muôn đời phù sa cuộn đỏ, hung dữ lũ mùa hạ mà thời Tự Đức đã 18 lần vỡ đê sông Hồng ở Văn Giang, những dòng sông hiền hòa, êm đềm lúc thu, đông đến, nhất là vài chục năm nay có trị thủy của thủy điện Hòa Bình, những dòng sông mang nguồn nước mát lành qua hệ thống thủy nông Bắc Hưng Hải, tưới cho hàng vạn héc ta lúa mỗi khi mùa đổ ải, và “nghiêng đồng đổ nước ra sông” khi úng ngập vùng chiêm trũng.


Phố Hiến lụi tàn, vùng đất phía nam tỉnh Hưng Yên dường như cũng vắng buồn theo. Thuần nông kéo dài hàng thế kỷ và thị xã Hưng Yên từ thời Pháp đến thời tỉnh Hưng Yên cũ (1954 - 1968), nhất là 29 năm hợp nhất với tỉnh Hải Dương thành tỉnh Hải Hưng (1968 - 1997) trở thành ngõ cụt về giao thông, chỉ có con đường 39A từ Phố Nối, đi từ quốc lộ 5 qua phà triều Dương sang tỉnh Thái Bình nên nhiều người gọi là “thị xã đi qua”. Ngày ấy, đường 39B (nay là 38B) là con đường nối từ ngã ba Chợ Gạo (thị xã Hưng Yên) đến thị xã Hải Dương cũng thưa thớt xe, người. Cả hai con đường này đều lởm chởm, xe đi xóc, có chuyện vui rằng, ai bị hóc xương đi ô tô trên đường 39A nhiều ổ voi, ổ gà chả cần đi bệnh viện, xe xóc, xương tự bật ra hết. Còn thị xã Hưng Yên tuy có mấy nhà máy may, nhựa, đay, cơ khí và mấy hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp thời bao cấp làm mũ, bật thảm đay... nhưng đìu hiu vắng vẻ, ban ngày thỉnh thoảng mới có chiếc ô tô chạy trên quốc lộ, xe máy hon đa Nhật đời 80, 81 hay simson Đức, “min khờ” Liên Xô... nhiều chục phút mới thấy có chiếc phóng vù trên đường phố, chập tối đường phố đã vắng tanh, le lói chút ánh sáng đèn đường vài khu phố chính… Thế rồi, cầu Triều Dương vượt sông Luộc thay bến phà Triều Dương nối đôi bờ Hưng Yên - Thái Bình được khánh thành. Niềm vui Hưng Yên lần đầu tiên có một cây cầu qua sông lớn. Bây giờ cầu sắt này đã thành “cổ lỗ sĩ” nhất vùng.


Đến ngày 1 tháng 1 năm 1997, tỉnh Hưng Yên được tái lập, sắc thái thị xã Hưng Yên bừng lên khí thế mới, khí thế của “Bãi Sậy kiên cường”, “Đường 5 bất khuất”, của nữ du kích Hoàng Ngân ngày nào “đòn gánh đánh tây, tay không bắt giặc”... Và trong bộn bề công việc của một tỉnh mới tái lập, một trong những điều quan tâm đầu tiên của tỉnh là làm bến phà Yên Lệnh thay bến đò Yên Lệnh ngay trong năm đầu tái lập tỉnh.


Với quyết tâm của hai tỉnh Hưng Yên, Hà Nam và được sự quan tâm của Trung ương, năm 2001, cầu Yên Lệnh được cắt băng thông xe. Niềm vui như vỡ òa trước hết là thị xã Hưng Yên và huyện Duy Tiên (Hà Nam), hai địa phương từng chứng kiến tàu tấp nập trên sông ra, vào cảng trên bến dưới thuyền, giao hay nhận hàng ra vào kho và thương điếm của Phố Hiến xưa. Nhiều văn nghệ sĩ cảm hứng sáng tác thơ hay bài hát về cầu Yên Lệnh: “Cây cầu nối nhịp bờ vui, Yên Lệnh cầu nối đôi ta” như câu ca có lẽ từ thời Phố Hiến cổ “Hỡi cô cắt cỏ bên sông, có muốn ăn nhãn thì lồng sang đây”. Khi có cầu là “lồng” bằng xe đạp, xe máy qua cầu...


Từ đầu những năm 2000, Chính phủ quy hoạch tỉnh Hưng Yên nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Nhiều khu công nghiệp, cụm công nghiệp từng bước được ra đời ở phía bắc tỉnh gồm các huyện Văn Lâm, Văn Giang, Yên Mỹ, thị xã Mỹ Hào trong đó có nhiều doanh nghiệp và khu công nghiệp của nước ngoài. Mục tiêu lâu dài là công nghiệp, ưu tiên công nghiệp sạch tạo ra nguồn thu lớn tương ứng với diện tích sử dụng. Nông dân là thành viên các hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới như “doanh nghiệp” trên các cánh đồng mẫu lớn, sản xuất cây, con theo công nghiệp hóa, hiện đại hóa thời 4.0. Bát ngát các cánh đồng chuối tiêu hồng và nhãn lai ghép ngoài bãi cũng như trong nội đồng ở các huyện Kim Động, Khoái Châu; các cánh đồng cam, quất, cây dược liệu và hoa ở các huyện Văn Giang, Khoái Châu. Vựa lúa Tiên Lữ, Phù Cừ, Ân Thi, Kim Động được thủy lợi hóa “vắt đất ra nước, thay trời làm mưa”. Gạo Hưng Yên đã góp cùng cả nước xuất khẩu tới nhiều quốc gia và tặng nước bạn Cu Ba... Đường nông thôn ngày một đẹp hơn, nhiều nhà tầng, nhà ngói thay nhà tranh tre, vách đất...


Giờ đây Hưng Yên đã có bốn cây cầu trên hai sông lớn, cầu Triều Dương, cầu Yên Lệnh, cầu Hưng Hà và cầu La Tiến qua sông Luộc. Chuẩn bị khởi công cầu Mễ Sở vượt sông Hồng thuộc tuyến đường vành đai 4 thủ đô Hà Nội qua huyện Văn Giang, Văn Lâm. Thị xã công nghiệp Mỹ Hào đã hình thành, khu đô thị Ecopark Văn Giang đã mang dáng vẻ đô thị xanh, hiện đại và đang từng bước hoàn thiện, khu đô thị Vinhomes Văn Giang rộng ngót 500 ha đang san lấp mặt bằng sẽ xây dựng “đô thị thông minh”. Nhiều tuyến tỉnh lộ, huyện lộ tiếp tục được nâng cấp. Toàn bộ đê tả sông Hồng và sông Luộc đã trải thảm nhựa áp phan rộng 10m. Các khu, cụm công nghiệp mới hình thành có trọng tâm, trọng điểm; sân vận động liên hợp cùng nhà thi đấu thể thao đa năng, hiện đại ở thành phố Hưng Yên đã có trong dự án. Khu đại học Phố Hiến được điều chỉnh quy hoạch, chắc chắn sẽ dần dần khởi sắc...


Trong dòng chảy thăng trầm của lịch sử, chắc ông cha ta chưa nghĩ rằng ngã ba sông Hồng, sông Luộc này là nơi vùng xa, vùng sâu lại ra đời 2 cây cầu lớn đều vượt sông Hồng rất gần nhau? Thì giờ đây dọc sông Hồng từ Hà Nội về, dọc sông Luộc đến Ninh Giang (Hải Dương) đã có tuyến đường nhựa rộng trên đê, có thể sẽ hình thành nhiều cây cầu khác nữa? Để Hưng Yên thông thoáng giao lưu với bốn phương tám hướng, phát triển hưng thịnh và yên bình là ước vọng của nhiều thế hệ như cái tên rất đẹp 190 năm trước đã ra đời.


Đoàn Minh Tấn



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)