Tăng cường quản lý đất đai ở cơ sở

20:17, 03/07/2019

Bài 1: Vi phạm  đất đai và những hệ lụy


Thời gian qua, việc quản lý đất đai tại cơ sở ở một số địa phương có dấu hiệu buông lỏng, thiếu kiểm tra, giám sát khiến vi phạm diễn ra tràn lan.

Một công trình vi phạm mới phát sinh năm 2019 trên địa bàn xã Nhật Tân (Tiên Lữ) chưa được giải tỏa (Ảnh chụp ngày 1.7.2019)
Một công trình vi phạm mới phát sinh năm 2019 trên địa bàn xã Nhật Tân (Tiên Lữ) chưa được giải tỏa
(Ảnh chụp ngày 1.7.2019)


Thực hiện chủ trương, chính sách chuyển đổi cơ cấu kinh tế trên đất nông nghiệp và phát triển kinh tế trang trại, trong những năm qua, hàng chục nghìn hộ nông dân trong tỉnh đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mô hình sản xuất. Việc chuyển đổi mô hình sản xuất đã nảy sinh nhu cầu làm nhà tạm để chứa vật tư, nguyên liệu, trông coi phục vụ sản xuất. Xuất phát từ thực tế, ngày 22.1.2002, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 03/2002/QĐ-UB quy định tạm thời về chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Hưng Yên, trong đó nêu rõ: “Được phép làm nhà tạm trên diện tích chuyển đổi để trông coi, bảo vệ phù hợp với quy mô sản xuất và thời gian sử dụng đất của dự án được duyệt… Nghiêm cấm việc sử dụng đất chuyển đổi để làm nhà ở” và ngày 15.6.2005, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 46/2005/QĐ-UB quy định tạm thời về chính sách khuyến khích phát triển kinh tế trang trại, trong đó quy định: “Các chủ trang trại được làm nhà tạm trên diện tích sử dụng của trang trại để chứa sản phẩm, dụng cụ, vật tư sản xuất và bảo vệ, diện tích xây dựng nhà tạm không quá 36m2 xây dựng. Không xây dựng nhà ở kiên cố trên đất làm trang trại”. 


Quy định là vậy nhưng nhiều hộ dân đã lợi dụng chính sách này để xây dựng nhà ở kiên cố trái phép, vượt quy định trên đất nông nghiệp. Những vi phạm này tồn tại nhiều năm nhưng chính quyền một số địa phương không ngăn chặn hay xử lý, giải tỏa. Nhiều khu đất chuyển đổi đã mọc lên những căn nhà để ở rộng hàng chục, thậm chí hàng trăm mét vuông; nhà lợp mái tôn có, nhà mái bằng có, thậm chí có cả nhà 2 – 3 tầng. Một công trình xây dựng dù nhỏ cũng đều cần có vật liệu và thời gian xây dựng; ít là vài ngày, còn công trình lớn, kiên cố cần tới vài tháng để hoàn thành. Theo tổng hợp của Sở Tài nguyên và Môi trường, đến cuối năm 2018, toàn tỉnh có 2.696 trường hợp vi phạm về xây dựng nhà ở, nhà tạm trên đất nông nghiệp nhưng chỉ có trên 1.600 trường hợp bị lập biên bản vi phạm hành chính, trong đó chỉ có 447 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính. 


Bên cạnh đó, chính quyền một số địa phương còn để xảy ra một số vi phạm pháp luật về quản lý đất đai. Luật Đất đai năm 1987 đã quy định rõ, chính quyền cấp xã không có thẩm quyền giao đất vào mục đích phi nông nghiệp. Thế nhưng, từ đó đến nay, trên địa bàn tỉnh vẫn có hàng trăm nghìn thửa đất bị “bán” trái thẩm quyền để làm nhà ở, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Không chỉ chính quyền xã “bán” đất mà ngay cả thôn cũng “bán” đất. Việc “bán” đất trái thẩm quyền được thực hiện dưới nhiều hình thức, mức độ khác nhau. Trải qua hơn 30 năm thi hành Luật Đất đai năm 1987, toàn tỉnh hiện vẫn còn trên 30 nghìn thửa đất “bán” trái thẩm quyền chưa được xử lý. 


Vụ việc gần đây nhất và cũng đặc biệt nghiêm trọng là vụ việc “bán” đất trái thẩm quyền ở xã Lạc Đạo (Văn Lâm) diễn ra từ năm 2012 – 2017, với số bị cáo bị truy tố trách nhiệm hình sự lên tới 24 người. Những vi phạm ở xã Lạc Đạo cho thấy sự coi thường pháp luật của một số cán bộ chủ chốt ở thôn, xã. Phiên tòa xét xử đã khép lại với các bản án đúng người, đúng tội dành cho các bị cáo. Tuy nhiên, gần 21 nghìn m2 đất công của xã Lạc Đạo giao trái thẩm quyền cho 104 hộ dân vẫn chưa có phương án xử lý hợp lý để sử dụng đúng mục đích và hiệu quả. 


Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai nhưng nguyên nhân quan trọng nhất và có tính quyết định đến phạm vi và mức độ sai phạm là từ sự yếu kém, thiếu trách nhiệm, thậm chí tư lợi cá nhân của một số cán bộ quản lý đất đai ở cơ sở.


Từ nhu cầu và lợi ích trước mắt, một số người dân đã lợi dụng kẽ hở của pháp luật, sự buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương để làm sai. Cán bộ thôn, xã tại một số địa phương do trình độ, năng lực hạn chế, tâm lý cả nể, ngại va chạm, thậm chí tư lợi khiến vi phạm không được giải quyết hoặc giải quyết không triệt để; từ đó khiến vi phạm trở nên tràn lan. Ngay bản thân một số cán bộ, đảng viên cũng không gương mẫu, cố tình làm sai, vi phạm pháp luật. Đồng chí Nguyễn Hồng Chuyên, Phó Chủ tịch phụ trách UBND huyện Phù Cừ cho biết: “Qua rà soát, tổng hợp cho thấy, toàn huyện Phù Cừ có 89 cán bộ, đảng viên có công trình xây dựng trái phép trên diện tích đất không được phép xây dựng. Đây phần lớn là cán bộ, đảng viên ở thôn, xã. Chính việc cán bộ, đảng viên vi phạm đã cho thấy sự buông lỏng quản lý, tiếp tay, thậm chí là cố tình vi phạm pháp luật của những cán bộ, đảng viên này. Khi bản thân đã mắc sai phạm thì các cán bộ, đảng viên này sẽ không còn đủ uy tín, năng lực để giải quyết những vấn đề, đặc biệt là các sai phạm phát sinh; từ đó làm mất đi tính gương mẫu, giảm sút lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành của chính quyền địa phương”. 


Bên cạnh nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan khiến vi phạm về đất đai diễn ra trong thời gian dài nhưng không được xử lý dứt điểm là do nhu cầu nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng không đáp ứng được yêu cầu. Cơ sở hạ tầng, nhất là đường giao thông, nhà văn hóa, các công trình công cộng tại nhiều địa phương chưa được đầu tư đúng mức và kịp thời, trong khi đây là những công trình có ý nghĩa quyết định đến việc tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Trước tình hình đó, thay vì nỗ lực thực hiện đầy đủ, đúng quy định để huy động nguồn lực trong nhân dân, nhiều địa phương đã nóng vội, “ăn xổi” bằng cách “bán” đất để lấy tiền đầu tư. Lấy cớ đổi đất lấy cơ sở hạ tầng, một số thôn, xã đã xẻ đất “bán” lấy tiền đầu tư, điển hình như: Thôn Hoàng Nha, xã Minh Hải; thôn Lộng Thượng, xã Đại Đồng (Văn Lâm); thôn Trương Xá, xã Toàn Thắng (Kim Động)... Cán bộ thôn, xã đã tự ý bán đất công cho các hộ gia đình, cá nhân để làm nhà ở, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Khoản tiền thu được từ bán đất không được nộp vào ngân sách mà dùng trực tiếp để chi tiêu cho việc đầu tư xây dựng các công trình như: Đường giao thông, đình làng, nhà văn hóa, cống rãnh thoát nước… Bên cạnh lợi ích của tập thể, nhiều trường hợp sai phạm xuất phát từ sự tư lợi cá nhân, nhóm lợi ích. Những suất đất “bán” trái thẩm quyền với mức giá bán “rẻ như cho” dễ dàng thấy chủ nhân là những người anh em, bạn bè, người thân của cán bộ thôn, xã. Hơn nữa,số tiền bán đất so với kinh phí đầu tư xây dựng các công trình bị hụt một khoản không thể giải trình. 


Mai Nhung



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)