Muốn giảm tác dụng của bệnh tiểu đường, cắt giảm lượng đường là chưa đủ.

10:28, 12/10/2021

Ăn nhiều đường có phải nguyên nhân duy nhất gây ra bệnh tiểu đường không? Trên thực tế, lượng đường huyết tăng cao còn phụ thuộc vào loại đường chúng ta ăn
 

 


Theo Cyrus Khambatta, Tiến sĩ Hóa sinh Dinh dưỡng tại Đại học California, Berkeley, “đường” hay chính xác hơn là đường ăn, là tên gọi chung của những hợp chất hóa học ở dạng tinh thể thuộc nhóm phân tử cacbohydrat. Vì vậy, thuật ngữ  “Đường” thực chất để chỉ tập hợp các hợp chất có tác dụng sinh học khác nhau, rất dễ nhầm lẫn.


Phân loại “đường tốt” và “đường xấu”


Carbohydrate sẽ được phân loại thành "đơn giản" hoặc "phức hợp" dựa trên thành phần hoá học của chúng và cách cơ thể chúng ta xử lí những hợp chất này. Carbohydrate đơn giản, hay còn gọi là Carbohydrate chuỗi ngắn bao gồm đường đơn giản, dễ tiêu hóa, và là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng. Loại đường này có thể tìm thấy sẵn trong một số sản phẩm tự nhiên, chẳng hạn như trái cây hoặc sữa. Carbohydrate phức hợp trong thực phẩm thực vật như trái cây, rau, đậu và ngũ cốc nguyên hạt là đường tự nhiên, còn được gọi là "carbohydrate chuỗi dài", cần nhiều thời gian để tiêu hóa và hấp thụ. Loại Carbohydrate này được coi là “tốt”, bởi cơ thể sẽ nhận được lượng đường thấp hơn được giải phóng dần dần, thay vì làm tăng vọt lượng đường huyết. Và điều này sẽ có khả năng cung cấp năng lượng lâu hơn.
 

Các loại đường có trong tự nhiên (Ảnh: Internet)
Các loại đường có trong tự nhiên (Ảnh: Internet)

 

Hiện nay, con người chủ yếu hấp thụ Carbohydrate thông qua “đường tự nhiên” và “đường tinh luyện”. Đường tự nhiên có thể bao gồm cả carbohydrate đơn giản và phức hợp, cung cấp glucose cho quá trình chuyển hóa não, gan và cơ bắp. Trong quá trình tiêu hóa đường tự nhiên, cơ thể con người cũng hấp thụ các nguyên tố vi lượng khác trong thực phẩm, bao gồm vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa, ... rất quan trọng để duy trì các chức năng thông thường của cơ thể con người. Con người đã tiến hóa qua hàng triệu năm và đang ăn chế độ ăn dựa trên thực vật. Đường tự nhiên trong thực vật cung cấp lượng đường ổn định cho các mô trong cơ thể, giúp con người cảm thấy tràn đầy năng lượng trong thời gian dài. 


Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền công nghiệp, thói quen ăn uống của con người đã nhanh chóng chuyển sang chế độ ăn nhiều thịt và sử dụng đường tinh luyện. Đường tinh luyện là một loại carbohydrate chuỗi ngắn được thêm vào thực phẩm chế biến sẵn như bánh kẹo, đồ ăn nhanh, nước ngọt,… để cải thiện hương vị của sản phẩm bằng cách tăng độ ngọt, bao gồm đường (sucrose), xi-rô ngô fructose cao, maltodextrin,… Đường tinh luyện mặc dù dễ chuyển hóa, nhưng không chứa vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa có trong thực phẩm tự nhiên nên chúng có thể nhanh chóng làm tăng lượng đường trong máu, tăng nguy cơ mắc bệnh liên quan đến gan và kháng insulin. 


Đường tự nhiên hay đường tinh luyện sẽ quyết định rủi ro mắc bệnh tiểu đường


Khi thảo luận về tác động của đường đối với bệnh tiểu đường, ngoài việc thảo luận về lượng đường hấp thụ,việc nghiên cứu về sự khác biệt giữa đường tự nhiên và đường tinh luyện cũng vô cùng quan trọng. 
 

Sử dụng nhiều đường tinh luyện là nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường (Ảnh: Internet)
Sử dụng nhiều đường tinh luyện là nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường (Ảnh: Internet)

 

Vậy, cùng là đường, tại sao đường tinh luyện lại là nguyên nhân dễ dẫn đến bệnh tiểu đường? Đầu tiên, mặc dù cùng là carbohydrate chuỗi ngắn, nhưng khi chúng tồn tại trong rau củ và tồn tại trong đường tinh luyện sẽ gây ra những tác động khác nhau cho cơ thể. Cụ thể,  carbohydrate có trong các loại rau củ mặc dù ở dạng chuỗi ngắn, nhưng có bổ sung thêm chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa của cơ thể, tương tự với đường phức hợp. Ngược lại, carbohydrate chuỗi ngắn có trong đường tinh luyện không bao gồm chất xơ hay vitamin, khi hấp thụ nhiều sẽ khiến lượng đường trong máu tăng nhanh, gan bị quá tải, dẫn đến hệ quả cơ thể tổng hợp nhiều chất béo và cholesterol. Từ đó, tình trạng thừa cân béo phì do nhiều chất béo và cholesterol cao sẽ dẫn đến nguy cơ kháng insulin. Insulin là một loại hormone có vai trò quan trọng điều hòa cân bằng nồng độ glucose trong máu, đồng thời ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid, tăng tổng hợp lipid ở gan và các tế bào mỡ, giảm giải phóng axit béo từ mô mỡ. Khi xuất hiện hiện tượng Kháng insulin, nghĩa là cơ thể đang bắt đầu giảm khả năng đáp ứng của các mô đích với mức độ lưu hành bình thường của insulin, đây cũng là căn nguyên chính của tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2.


Thiết lập chế độ ăn khoa học để giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
 

Tăng cường vận động để giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường (Ảnh minh họa: Internet)
Tăng cường vận động để giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường (Ảnh minh họa: Internet)

 

Ở một số bệnh nhân bị kháng insulin, ăn một chế độ ăn nhiều carbohydrate có thể dẫn đến tăng đột biến lượng đường trong máu, đặc biệt là các loại thực phẩm có hàm lượng đường tinh luyện cao. Nhiều người tin rằng: một chế độ ăn giàu chất béo, ít đường để loại bỏ lượng đường trong máu tăng đột biến. Tuy nhiên, phương pháp này chưa hoàn toàn đúng đắn, bởi chế độ ăn nhiều chất béo này sẽ làm tăng kháng insulin và giảm khả năng hấp thụ glucose từ máu của gan và cơ. Mặc dù trong thời gian ngắn, chế độ ăn này có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và insulin, nhưng duy trì lâu dài sẽ phản tác dụng, làm tăng kháng insulin và tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính.


Tiến sĩ Khambatta cũng khẳng định, cải thiện chế độ ăn uống là một biện pháp quan trọng để chống lại bệnh tiểu đường và kháng insulin. Trước hết, chúng ta cần thiết lập chế độ ăn ít chất béo, ít đường, tuy nhiên quan trọng nhất đó là thay đổi nguồn đường hấp thụ: tăng cường các thực phẩm tươi và có nguồn gốc từ thực vật như rau củ, sữa…; đồng thời cắt giảm các loại thực phẩm được chế biến sẵn chưa nhiều đường tinh luyện như bánh kẹo, nước ngọt,…Việc thay đổi loại đường hấp thụ không chỉ cải thiện sức khỏe mà đồng thời cũng khiến cho tâm trạng con người thoải mái và vui vẻ hơn. Ngoài ra, chúng ta có thể tiêu thụ chất béo và glucose hiệu quả hơn bằng cách tăng lượng tập thể dục hàng ngày và tạo ra một vòng tuần hoàn tiêu hóa tích cực hơn. Tập thể dục có thể kích thích cơ sản xuất nhiều ty thể, tăng cường tốc độ xử lý glucose, từ đó đảo ngược quá trình kháng insulin và bệnh tiểu đường loại 2.


Tham khảo: Mục Sức khỏe báo Sohu – Website: masteringdiabetes
 



Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)